Этыка і каштоўнасці, якіх мы прытрымліваемся ў паўсядзённым жыцці, называюцца «прыкладной этыкай». Гаворачы сучаснай мовай, можна было б назваць гэта «навучаннем жыццю», якое прапануе рашэнне і праблем нездаволенасці асобна ўзятага чалавека, і праблем сацыяльных хваляванняў. На ўзроўні асобы навучанне дапаможа нам зразумець сваё жыццё, а на сацыяльным узроўні мы навучымся выбудоўваць пазітыўныя адносіны з іншымі людзьмі, неабходныя для далейшага росту і развіцця. Ключавую ролю ў гэтым адыгрывае агульначалавечая этыка.
Дзе можна знайсці інфармацыю пра такую этыку? Мы можам даведацца пра яе са свецкіх крыніц, напрыклад у Арыстоцеля або ў такіх лідараў, як Джон Кенэдзі, які сказаў: «Спытаеце сябе, што вы можаце зрабіць для сваёй краіны, а не што краіна можа зрабіць для вас». Таксама мы можам даведацца пра яе з рэлігій. Хоць некаторыя могуць заявіць, што рэлігіі толькі падзяляюць людзей, варта адзначыць, што ў рэлігіі ёсць два аспекты: тэалагічныя погляды, якія адрозніваюцца ў залежнасці ад рэлігіі, і сістэма этычных прынцыпаў, агульных для ўсіх рэлігій. Паколькі можна даведацца пра жыццёвыя прынцыпы з любой рэлігіі, я таксама хацеў бы дадаць, што рэлігіі ўносяць уклад у фарміраванне агульначалавечай прыкладной этыкі.
У Цэнтры міру і духоўнасці, заснаваным Маўлана Вахідудзінам Ханам, мы распрацавалі практычную парадыгму прыкладной этыкі, якую Маўлана выкладаў па выхадных апошнія сямнаццаць гадоў. Мы падрыхтавалі тысячы «настаўнікаў жыцця», якія спачатку ўжылі гэтыя практычныя прынцыпы ў сваім жыцці, а затым вырашылі расказаць пра гэта астатнім. Вось як павінны паступаць настаўнікі. Ім варта спачатку прымяняць гэтыя прынцыпы на практыцы ў сваім жыцці і працягваць прытрымлівацца гэтых прынцыпаў, а гэта працэс даўжынёй у жыццё. Спачатку мы самі робім першы крок, а затым таксама дапамагаем студэнтам прымяняць тыя ж прынцыпы ў сваім жыцці.
Мы знайшлі вырашэнне праблемы. Я правёў даследаванне на тэму таго, як усталяваць мір у сучасным свеце, і зразумеў, што чалавеку трэба культываваць у сабе міралюбнасць. Дзякуючы гэтаму чалавек становіцца больш інтэлектуальна развітым, улагоджаным і ўносіць уклад у міралюбнасць, прагрэс і развіццё грамадства. Гэта дапамагае развівацца ўсім народам на планеце.
З гэтай мэтай мы распрацавалі праграму развіцця асобы, і мне хацелася б расказаць пра тры яе асноўныя прынцыпы. Гэтыя прынцыпы былі запазычаныя як са свецкай, так і з рэлігійнай этыкі:
1. Пазітыўны настрой
Першы прынцып – пазітыўны настрой, або пазітыўнае стаўленне. Ёсць гісторыя пра тое, як двое мужчын, седзячы ў турме, глядзелі ў акно праз краты. Адзін бачыў толькі бруд, а другі бачыў зоркі. Гэта сведчыць пра тое, што розныя людзі могуць знаходзіцца ў адной сітуацыі, але мы можам альбо выбраць негатыўны настрой і бачыць толькі бруд, альбо выбраць арыентацыю на магчымасці, якія можна знайсці ў бягучай сітуацыі. Чым больш рознабакова мы падыходзім да справы, тым больш выяўляем магчымасцяў.
2. Пазітыўныя паводзіны
Другі прынцып – гэта пазітыўныя паводзіны. Ва ўсіх рэлігіях ёсць залатое правіла этыкі. У хрысціянстве ёсць такі выраз: «Паступай з іншым так, як хацеў бы, каб паступалі з табой». Гэта значыць, што мы ведаем, якога стаўлення да сябе мы чакаем ад іншых. Нам неабавязкова вывучаць занадта шмат этычных правілаў: трэба проста паводзіць сябе гэтак жа, як мы хочам, каб іншыя паводзілі сябе з намі. Мы пачынаем аддаваць іншым, і мы ведаем, што, аддаючы, мы таксама набываем. Мы атрымліваем свае правы, сваю чалавечнасць; мы атрымліваем усё.
3. Мір і ненасілле
У адпаведнасці з маім даследаваннем, сутнасць любой этыкі заключаецца ў ідэі міру. Гэтая ідэя аб'ядноўвае пад сваім купалам усе пазітыўныя жыццёвыя прынцыпы, такія як дабрабыт, павага, прабачэнне. Такім чынам, усе гэтыя прынцыпы могуць ісці пад эгідай міру і ненасілля. Калі мы прытрымліваемся гэтых прынцыпаў і прымяняем іх у паўсядзённым жыцці, мы не толькі развіваемся самі, але таксама ўносім уклад у развіццё грамадства.
Мне здаецца, што такія праграмы карысныя не толькі для студэнтаў, але і для настаўнікаў. Каледж Рамануджана ўжо даў нам магчымасць прапанаваць настаўнікам і студэнтам прайсці навучальныя модулі праграмы, і гэты вопыт быў даволі паспяховым. Для далейшага развіцця гэтай праграмы Цэнтр міру і духоўнасці распрацаваў навучальныя курсы для школ, такія як наш курс «Мы, жывыя», які выкладаецца з першага па дванаццаты клас, і для кожнага класа складзены падручнікі, даследчыя матэрыялы, а таксама матэрыялы для настаўнікаў. Для каледжаў і ўніверсітэтаў мы распрацавалі курс «Культура міру», які спадзяемся запусціць у Каледжы Рамануджана. Для тых, хто не вучыцца ва ўніверсітэтах, і для супрацоўнікаў карпарацый мы распрацоўваем курс «Праграма добрага жыцця». З дапамогай гэтых праграм мы хочам падзяліцца сваімі ідэямі з усім светам. Мы заснавалі цэнтры па ўсёй Індыі. Каб выйсці на міжнародны ўзровень, мы запускаем гэтыя праграмы анлайн, дзякуючы чаму нашы настаўнікі жыцця і нашы цэнтры маглі б дасягнуць больш шырокай аўдыторыі. Я спадзяюся, што гэта паслужыць невялікім крокам да таго, каб настаўнікі жыцця, спецыялісты па этыцы, таксама развіваліся. Такім чынам мы самі зможам развівацца інтэлектуальна і ўносіць уклад у агульны прагрэс.