Самае галоўнае ў будызме – працаваць над сваімі недахопамі і раскрываць свой патэнцыял. Недахопы – гэта няяснасць свядомасці і эмацыйны дысбаланс, з-за якіх мы памыляемся адносна рэальнасці. У выніку мы здзяйсняем кампульсіўныя (заснаваныя на дакучлівых імпульсах) учынкі пад уплывам турботных эмоцый, такіх як гнеў, прагнасць і наіўнасць. Наш патэнцыял уключае здольнасць да яснай камунікацыі, разумення рэальнасці, эмпатыі і самаўдасканалення.
[Гл.: Як развіваць любоў]
Пачынаючы практыкаваць будызм, мы супакойваем розум і падтрымліваем памятаванне. Памятаванне азначае, што мы не забываем падтрымліваць усведамленне таго, як мы сябе паводзім і як размаўляем з іншымі, а калі застаёмся адны – пра што мы думаем. Але гэта не азначае, што мы проста назіраем і пакідаем усё як ёсць. Дзякуючы памятаванню мы адрозніваем, што канструктыўна, а што дэструктыўна. Памятаванне – зусім не тое ж самае, што заклапочанасць сабой: мы адкрываемся іншым людзям і клапоцімся пра іх.
Сэнс усвядомленасці і назірання за сабой у тым, каб выявіць прычыны праблем. Знешнія фактары і людзі служаць толькі абставінамі, у якіх узнікаюць цяжкасці. Але будыйскі падыход – пастарацца выявіць больш глыбокія прычыны, а для гэтага трэба назіраць за ўласным розумам [Гл.: Што такое розум]. Тое, як мы ўспрымаем тое, што адбываецца, залежыць ад нашых ментальных звычак, станоўчых і адмоўных эмоцый.
Каб уключыць субцітры, клікніце на іконцы «Субцітры» ў правым ніжнім куце акна з відэа. Змяніць мову субцітраў можна, клікнуўшы па іконцы «Настройкі».
Калі мы адчуваем стрэс на працы, дэпрэсію, неспакой, адзіноту або няўпэўненасць у сабе, нам дрэнна з-за гэтых ментальных і эмацыйных станаў, а не з-за знешніх абставінаў [Гл.: Як спраўляцца з неспакоем]. Супакоіць свой розум, здабыць эмацыйную раўнавагу і яснасць розуму – найлепшы спосаб справіцца з жыццёвымі цяжкасцямі, якія пастаянна ўзнікаюць.
Стаўшы ўважлівымі да сваіх эмоцый, станаў розуму і дзеянняў, якія вядуць да стрэсу і праблем, мы зможам ім супрацьстаяць.
Нам патрэбная эмацыйная гігіена, заснаваная на ясным разуменні рэальнасці і таго, як працуе розум. — 14-ы Далай-лама
Усе мы ўдзяляем увагу гігіене цела, але не менш важна клапаціцца пра стан свайго розуму. Каб падтрымліваць эмацыйную гігіену, трэба памятаванне ў адносінах да трох рэчаў. Трэба памятаць проціяддзі ад турботных станаў, не забываць прымяняць іх, калі гэта неабходна, і памятаць пра тое, каб падтрымліваць гэтую практыку на працягу дня.
Каб памятаць пра проціяддзі, трэба:
- вывучыць іх,
- разважаць пра іх, каб правільна іх зразумець, умець іх прымяняць і пераканацца ў тым, што яны працуюць,
- практыкаваць іх у медытацыі, каб іх асвоіць.
Трэба стаць уласным урачом: вучыцца дыягнаставаць праблемы, разумець іх прычыны, даведвацца пра метады лячэння, вучыцца прымяняць гэтыя метады і затым прымяняць іх.
Калі мы хранічна хворыя і нам трэба змяніць лад жыцця, важна спачатку пераканацца ў тым, што змены прынясуць карысць. Большасць людзей не будзе вывучаць тонкасці розных сістэм харчавання і фізічных трэніровак. Яны паспрабуюць якую-небудзь дыету і практыкаванні. Вядома, спачатку ім спатрэбяцца інструкцыі, але яны самі захочуць даведацца больш, атрымаўшы першыя вынікі.
Тое ж самае датычыцца эмацыйнага здароўя. Калі практыка памятавання пачне прыносіць нам адчуванне дабрабыту, у нас натуральным чынам з'явіцца цікавасць да будыйскіх практык, паколькі яны зробяць наша жыццё лепшым і мы зможам дапамагаць іншым.
Буда таксама быў звычайным чалавекам і сутыкаўся з жыццёвымі цяжкасцямі. Як і ўсе мы, ён хацеў зрабіць лепшым сваё жыццё і жыццё іншых людзей. Дзякуючы інтраспекцыі ён усвядоміў, што мы можам заставацца спакойнымі, усвядомленымі і кіраваць сваімі эмоцыямі незалежна ад таго, што адбываецца вакол.
Тое, што Далай-лама называе эмацыйнай гігіенай, выходзіць за межы культуры і рэлігіі, паколькі датычыцца нашага самага глыбіннага жадання – жыць без праблем шчаслівым і спакойным жыццём.