ಥೆರವಾದ, ಮಹಾಯಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರದಲ್ಲಿನ ಬುದ್ಧ: ಎಲ್ಲವೂ ಒಂದೇ?

ಈ ವಿವಿಧ ಆವೃತ್ತಿಗಳು, ವಿಧ್ವಂಸಕತೆಯನ್ನು ಸಹ ಒಳಗೊಂಡಿರುವುದರಿಂದ ಗೊಂದಲಮಯವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತವೆ, ವಾಸ್ತವದಲ್ಲಿ ಈ ಬುದ್ಧ ಯಾರು? ಈ ವಿವಿಧ ಆವೃತ್ತಿಗಳನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು, ಬುದ್ಧನ ಜೀವನದ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಆವೃತ್ತಿಯು ಬೌದ್ಧಧರ್ಮದ ಆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಅಂಶದ ಪ್ರಕಾರ, ಅಂದರೆ ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸನ್ನಿವೇಶದಲ್ಲಿ ಧರ್ಮಗ್ರಂಥಗಳನ್ನು ಕಲಿಸಿತು ಎಂಬ ಮೂಲಭೂತ ಬೌದ್ಧ ತತ್ವವನ್ನು ನಾವು ಮೊದಲು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಪಾಲಿ ಸಿದ್ಧಾಂತದಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಿದ ಬುದ್ಧನ ಪ್ರಕಾರವನ್ನು ಥೆರವಾದ ಬೋಧನೆಗಳ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಕಲಿಸಲಾಯಿತು. ಆದ್ದರಿಂದ, ಅದೇ ಬುದ್ಧ ಸಾಮಾನ್ಯ ಮಹಾಯಾನ ಮತ್ತು ತಾಂತ್ರಿಕ ಬೋಧನೆಗಳನ್ನು ಕಲಿಸಿದನು ಎಂಬುದು ಅರ್ಥಹೀನವಾಗಿರುತ್ತದೆ. 

ಮಹಾಯಾನ ಪಠ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಿದ ಬುದ್ಧನ ಪ್ರಕಾರವು "ಐತಿಹಾಸಿಕ ಬುದ್ಧ" ಅಲ್ಲ (ಅಂದರೆ ಒಂದು ಜೀವಿತಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಜ್ಞಾನೋದಯ ಪಡೆದನು ಮತ್ತು ಅವನ ನಿರಂತರತೆಯು ಮರಣದಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಂಡಿತು). ತಾಂತ್ರಿಕ ಬೋಧನೆಗಳಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಿದ ಬುದ್ಧನ ಪ್ರಕಾರದ ವಿಷಯದಲ್ಲಿಯೂ ಇದೇ ನಿಜ. 

ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಬುದ್ಧನ ಜೀವನವನ್ನು ಅಥವಾ ಇತರ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಚರ್ಚಿಸುವಾಗ, ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಬೇಕಾದ ಮೂಲಭೂತ ಬೌದ್ಧ ತತ್ವವೆಂದರೆ ವಿವಿಧ ಬೋಧನೆಗಳಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಿದ ಅಥವಾ ರೂಪಿಸಿದ ಯಾವುದನ್ನಾದರೂ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸನ್ನಿವೇಶದಲ್ಲಿ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ವಿಭಿನ್ನ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ವಿಷಯವನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸುವ ಇನ್ನೊಂದು ಮಾರ್ಗವೆಂದರೆ ಕೆಲವು ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಕೇಳುವುದು, ಉದಾಹರಣೆಗೆ: ನನ್ನ ದೈನಂದಿನ ಜೀವನಕ್ಕಾಗಿ ಈ ವಿಷಯದ ಬಗ್ಗೆ ಕಲಿಯುವುದರಿಂದ ಏನು ಪ್ರಯೋಜನ? ಬೌದ್ಧ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಈ ವಿಷಯವು ಯಾವ ಪ್ರಯೋಜನವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ? 

ಬುದ್ಧ ಶಾಕ್ಯಮುನಿಯ ಜೀವನವನ್ನು ವಿಭಿನ್ನ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ನೋಡುವ ಮೂಲಕ ನಾವು ಈ ಕೆಳಗಿನ ಸಮಸ್ಯಾತ್ಮಕ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಬಹುದು: ಬುದ್ಧನು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಮಹಾಯಾನ ಸೂತ್ರಗಳನ್ನು ಕಲಿಸಿದನೇ? ಅವನು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ತಂತ್ರವನ್ನು ಕಲಿಸಿದನೇ? ಬುದ್ಧನ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಬೋಧನೆಗಳು ಮೌಖಿಕವಾಗಿ ಮಾತ್ರ ಹರಡುತ್ತಿದ್ದವು ಮತ್ತು ಏನನ್ನೂ ಬರೆಯಲಾಗಿಲ್ಲವಾದ್ದರಿಂದ, ಬುದ್ಧನು ಮಹಾಯಾನ ಮತ್ತು ತಾಂತ್ರಿಕ ಬೋಧನೆಗಳನ್ನು ಕಲಿಸಿದನೇ ಅಥವಾ ಇಲ್ಲವೇ ಎಂಬುದರ ಕುರಿತು ಬೌದ್ಧರಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಚರ್ಚೆಗಳು ನಡೆದಿವೆ. ಮಹಾನ್ ಭಾರತೀಯ ಗುರು ಶಾಂತಿದೇವ ಅವರ "ಬೋಧಿಸತ್ವ ನಡವಳಿಕೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು" ಎಂಬ ಪಠ್ಯದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಚರ್ಚೆಯನ್ನು ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸಲಾಯಿತು, ಅಲ್ಲಿ ಅವರು "ನೀವು ಹೀನಯನಿಸ್ಟ್‌ಗಳು (ಥೆರವಾದಗಳು ಇತ್ಯಾದಿ) ನಮ್ಮ ಮಹಾಯಾನ ಸೂತ್ರಗಳನ್ನು ಅನರ್ಹಗೊಳಿಸಲು ನೀಡುವ ಯಾವುದೇ ಕಾರಣಗಳನ್ನು, ನಾನು ನಿಮ್ಮದನ್ನು ಅನರ್ಹಗೊಳಿಸಲು ಅದೇ ಕಾರಣಗಳನ್ನು ಬಳಸಬಹುದು" ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. ಬೇರೆ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಹೀನಯಾನ ಮತ್ತು ಮಹಾಯಾನಸ ಎರಡೂ ಶಾಲೆಗಳು ತಮ್ಮ ಬೋಧನೆಗಳನ್ನು ಮೌಖಿಕ ಸಂಪ್ರದಾಯವಾಗಿ ರವಾನಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತವೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಥೆರವಾದರು ಮಹಾಯಾನವಾದಿಗಳಿಗೆ "ನಿಮ್ಮ ಬೋಧನೆಗಳು ಬುದ್ಧನಿಂದ ಕಲಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿಲ್ಲದ ಕಾರಣ ಅಧಿಕೃತವಲ್ಲ, ಏಕೆಂದರೆ ಅವು ನಂತರ ಬಂದವು" ಎಂದು ಹೇಳಿದರೆ, ಮಹಾಯಾನವಾದಿಗಳು ಹೀಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಬಹುದು, "ನಿಮ್ಮ ಬೋಧನೆಗಳ ವಿಷಯದಲ್ಲೂ ಇದೇ ಸತ್ಯ. ನಿಮ್ಮ ಬೋಧನೆಗಳು ಮೌಖಿಕ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಮೂಲಕವೇ ಹರಡಲ್ಪಟ್ಟವು ಮತ್ತು ಬಹಳ ನಂತರ ಬರೆಯಲ್ಪಟ್ಟವು. ಆದ್ದರಿಂದ ನಮ್ಮ ಬೋಧನೆಗಳು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ನಿಮ್ಮದೂ ಅಲ್ಲ." 

ಈ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ಮೊದಲೇ ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸಲಾದ ಮತ್ತೊಂದು ವಾದವೆಂದರೆ, ಥೆರವಾದ ಮತ್ತು ಮಹಾಯಾನದ ಎರಡೂ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಬುದ್ಧನ ವಿಭಿನ್ನ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ ಇದೆ. ಥೆರವಾದ ಪ್ರಕಾರದ ಬುದ್ಧನು ಥೆರವಾದ ಗ್ರಂಥಗಳನ್ನು ಕಲಿಸಿದನು ಮತ್ತು ಮಹಾಯಾನದ ಪ್ರಕಾರವು ಮಹಾಯಾನ ಗ್ರಂಥಗಳನ್ನು ಕಲಿಸಿದನು. ಮೂರು ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳೊಳಗಿನ ಈ ಸಂದರ್ಭಗಳಿಂದ: ಹೀನಯಾನದ ಪ್ರತಿನಿಧಿಯಾಗಿ ಥೆರವಾದ, ಮಹಾಯಾನ ಸೂತ್ರ ಸಂಪ್ರದಾಯ ಮತ್ತು ಮಹಾಯಾನ ತಾಂತ್ರಿಕ ಸಂಪ್ರದಾಯ, ನಾವು ಬುದ್ಧನ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜೀವನದ ಬಗ್ಗೆ ಕಲಿಯಬಹುದು. 

ಮೊದಲು, ನಾವು ಕೇಳಬೇಕಾದ ಪ್ರಶ್ನೆ: ಬುದ್ಧ ಯಾವಾಗ ಬದುಕಿದ್ದನು? ಅವನು ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ, ಅಂದರೆ ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸನ್ನಿವೇಶದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದನು. ಈ ಸಮಾಜವು ಕೆಲವು ಮೂಲಭೂತ ನಂಬಿಕೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು, ಅದನ್ನು ಬುದ್ಧನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿದ್ದನು. ಈ ನಂಬಿಕೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೊಳಗೆ, ಎಲ್ಲಾ ಭಾರತೀಯ ಚಿಂತನಾ ವಿಧಾನಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಮೂಲಭೂತ ವಿಷಯಗಳು ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದ್ದವು ಮತ್ತು ಇತಿಹಾಸದುದ್ದಕ್ಕೂ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದ್ದವು. ಕರ್ಮ (ವೈಯಕ್ತಿಕ ಕ್ರಿಯೆಗಳು) ಪ್ರಕಾರ ನಿರ್ಧರಿಸಲ್ಪಡುವ ಪುನರ್ಜನ್ಮ ಮತ್ತು ಈ ಪುನರ್ಜನ್ಮದ ಚಕ್ರದಿಂದ ವಿಮೋಚನೆ ಪಡೆಯುವುದು ಹೇಗೆ ಎಂಬಂತಹ ಈ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಬುದ್ಧ ವಿವರಿಸಿದನು. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ, ಎಲ್ಲಾ ಭಾರತೀಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಜ್ಞಾನ ಅಥವಾ ವಾಸ್ತವದ ತಿಳುವಳಿಕೆಯು, ಒಬ್ಬರನ್ನು ಪುನರ್ಜನ್ಮದಿಂದ ಮುಕ್ತಗೊಳಿಸಲು ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುವ ವಿಧಾನ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತವೆ. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಧರ್ಮಗಳ ಉತ್ತರಗಳಿಂದ ಅತೃಪ್ತನಾದ ಬುದ್ಧ, ಸತ್ಯದ ಸಾಕ್ಷಾತ್ಕಾರವನ್ನು ತಲುಪಲು ಚಿಂತಿಸಿದನು, ಧ್ಯಾನಿಸಿದನು ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ಅಭ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಂಡನು. 

ಭಾರತದಲ್ಲಿ, ಬುದ್ಧನ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಸರ್ವಾಧಿಕಾರಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಕಡೆಗೆ ಬಲವಾದ ಚಲನೆ ಇತ್ತು. ವಿವಿಧ ರಾಜ್ಯಗಳು ರಾಜರ ಸಂಪತ್ತಿಗೆ ಪ್ರತಿಸ್ಪರ್ಧಿಯಾಗುವಷ್ಟು ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ಶ್ರೀಮಂತರಾಗುತ್ತಿದ್ದರು. ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿ, ರಾಜರು ಹೆಚ್ಚು ನಿರಂಕುಶಾಧಿಕಾರಿಗಳಾದರು. ಭಾರತದ ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ, ಸಣ್ಣ ಗಣರಾಜ್ಯಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚು ಶ್ರೇಣೀಕೃತವಲ್ಲದ ಚಿಂತನಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದವು. ಈ ಗಣರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದರಲ್ಲಿ [ಅಥವಾ ಹತ್ತಿರದ ಒಂದರಲ್ಲಿ] ಜನಿಸಿದ ಬುದ್ಧನು ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತನಾಗಿ ತನ್ನ ಸನ್ಯಾಸಿ ಸಂಘಟನೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದನು, ಅದರಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ಸದಸ್ಯರು ಜಂಟಿಯಾಗಿ ನಿರ್ಧಾರಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಗಿತ್ತು. 

ಅಲ್ಲದೆ, ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಹಳೆಯ ವೈದಿಕ ಧರ್ಮದ ವಿರುದ್ಧ, ಅದರ ಆಚರಣೆಗಳು ಮತ್ತು ಪುರೋಹಿತರು ಇತ್ಯಾದಿಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿದ ಜನರ ಚಳುವಳಿ ಇತ್ತು, ಗಣರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ನಿರಂಕುಶ ಪ್ರಭುತ್ವಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಎಲ್ಲರೂ ಈ ಧರ್ಮವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಪ್ರತಿಗಾಮಿಗಳು "ಶ್ರಮಣೇರರು", ಅಲೆದಾಡುವ ತಪಸ್ವಿಗಳು ಅಥವಾ ಸಮಾಜದಿಂದ "ಬಿಡಲ್ಪಟ್ಟವರು", ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಅಲೆದಾಡಲು, ಧ್ಯಾನಿಸಲು ಮತ್ತು ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಮೇಲೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡಲು ಸಮಾಜದಿಂದ ಹಿಂದೆ ಸರಿದವರು. ಈ ರೀತಿಯ ಚಳುವಳಿಯ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳಲ್ಲಿ ಬುದ್ಧ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಇತರ ಶಾಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಅನುಯಾಯಿಗಳು ಕೂಡ ಸೇರಿದ್ದರು. ಸತ್ಯವನ್ನು ಹುಡುಕಲು, ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿರಲು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಲು ಬಯಸಿದರೆ, ಕನಿಷ್ಠವಾಗಿ ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಅವಧಿಯವರೆಗೆ ಸಮಾಜದಿಂದ ಹಿಂದೆ ಸರಿಯುವುದು ಮುಖ್ಯ. ನಾವು ಸತ್ಯವನ್ನು ಕಂಡುಕೊಂಡಿದ್ದೇವೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸಿದ ನಂತರ ಅದನ್ನು ಶ್ರೇಣೀಕೃತ ಮತ್ತು ನಿರಂಕುಶ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಇತರರ ಮೇಲೆ ಹೇರಬಾರದು, ಬದಲಿಗೆ ಅದನ್ನು ಹೆಚ್ಚು "ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ"ದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಬೇಕು. 

ಬೌದ್ಧ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ - ಭಾರತೀಯ ಅಥವಾ ಟಿಬೆಟಿಯನ್ - ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆಗಳನ್ನು ಕೇವಲ ಸತ್ಯಗಳನ್ನು ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸುವ ಬದಲು, ಒಬ್ಬ ಮಹಾನ್ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆಯ ಕೆಲವು ಅಂಶಗಳನ್ನು ಕಲಿಸಲು ಮತ್ತು ವಿವರಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಒಬ್ಬ ಮಹಾನ್ ಧಾರ್ಮಿಕ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಜೀವನವು, ಇತರರಿಗೆ ಸ್ಫೂರ್ತಿ ನೀಡುವುದಾಗಿದೆ, ಆದ್ದರಿಂದ, ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಿಂದ, ಕಥೆಯ ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳು ಬಹಳಾ ಅದ್ಭುತವಾಗಿ ಕಾಣಿಸಬಹುದು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಬುದ್ಧನ ಜೀವನದಿಂದ, ಆರು ದಂತಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಬಿಳಿ ಆನೆಯು ಕನಸಿನಲ್ಲಿ ತಾಯಿಯನ್ನು ಭೇಟಿ ಮಾಡಿದಾಗ ಅಥವಾ ಬುದ್ಧನು ತಾಯಿಯ ಕಡೆಯಿಂದ ಜನಿಸಿದಾಗ ಮತ್ತು "ನಾನು ಇಲ್ಲಿದ್ದೇನೆ!" ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾ ಏಳು ಹೆಜ್ಜೆಗಳನ್ನು ಇಟ್ಟಾಗ ಇತ್ಯಾದಿ. ಭಾರತೀಯ/ಟಿಬೆಟಿಯನ್ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಿಂದ, ಕಥೆಯು ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ ನಿಖರವಾಗಿತ್ತೇ ಇಲ್ಲವೇ ಎಂಬುದು ಮುಖ್ಯವಲ್ಲ. ಕಥೆಯು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರಿಗೆ ಏನನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ ಅಥವಾ ಕಲಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ಮುಖ್ಯ. ಇದು, ಬುದ್ಧನು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಏನು ಮಾಡಿದನು ಅಥವಾ ಅವನ ಅನುಯಾಯಿಗಳ ನಡುವೆ ಏನಾಯಿತು ಎಂಬುದನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲು ನಾವು ಬುದ್ಧನ ಜೀವನವನ್ನು ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸಲು ಬಯಸುತ್ತೇವೆಯೇ ಎಂಬುದರ ವಿಷಯದಲ್ಲೂ ಪ್ರಸ್ತುತವಾಗಿದೆ. ಅಥವಾ, ಒಬ್ಬ ಭಾರತೀಯ ಅಥವಾ ಟಿಬೆಟಿಯನ್ ಅದನ್ನು ಹೇಗೆ ಓದುತ್ತಾರೆ ಎಂಬ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಿಂದ ಕಥೆಯನ್ನು ನೋಡಲು ನಾವು ಬಯಸಿದರೆ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲೂ ಜೀವನದ ಕಥೆಯು ನಮಗೆ ಏನನ್ನಾದರೂ ಕಲಿಸುತ್ತದೆ, ಒಂದು ಮಾರ್ಗವು ಇನ್ನೊಂದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಮಾನ್ಯವಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಬೌದ್ಧ ಚಿಂತನೆಯು ಹೇಗೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬುದರ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ತತ್ವವೆಂದರೆ, ವಿವಿಧ ದೃಷ್ಟಿಕೋನಗಳಿಂದ, ಅನೇಕ ವಿಭಿನ್ನ ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವು, ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಮಾನ್ಯವಾಗಿರಬಹುದು ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸುವುದಾಗಿರುತ್ತದೆ; ಒಂದು ವಿಷಯದ ಕುರಿತು ಒಂದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಸತ್ಯಗಳಿರುತ್ತವೆ. 

ಬೌದ್ಧ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಜನಪ್ರಿಯ ಉದಾಹರಣೆಯೆಂದರೆ ದ್ರವ. ಮನುಷ್ಯರಿಗೆ ಈ ದ್ರವವು ನೀರಿನಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ; ಹಸಿದ ದೆವ್ವಗಳಿಗೆ ಅದು ಕೀವುಗಳಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ; ನರಕ ಜೀವಿಗಳಿಗೆ ಅದು ಆಮ್ಲದಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ; ದೇವರುಗಳಿಗೆ ಅದು ಅಮೃತದಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಯಾವುದು ಸರಿ? ಬೌದ್ಧ ಚಿಂತನೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಅವೆಲ್ಲವೂ ಸರಿಯಾಗಿವೆ ಏಕೆಂದರೆ ಯಾವುದೋ ಒಂದು ವಿಷಯದ ಸಿಂಧುತ್ವವು, ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸನ್ನಿವೇಶದಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ತುಲನಾತ್ಮಕವಾಗಿರುತ್ತದೆ. 

ಮತ್ತೊಂದು ಉದಾಹರಣೆಯೆಂದರೆ, ಕುಟುಂಬ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ಒಂದು ಶಾಖೆಯಿದೆ, ಇದನ್ನು ಸಂದರ್ಭೋಚಿತ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ಕುಟುಂಬದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಕುಟುಂಬದ ಸದಸ್ಯರು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯ ತಮ್ಮ ಆವೃತ್ತಿಯನ್ನು ವಿವರಿಸುವಂತೆ ಕೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ತಂದೆ ಒಂದು ಆವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ, ತಾಯಿ ಇನ್ನೊಂದು ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಮಕ್ಕಳು ತಮ್ಮದೇ ಆದದನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಈ ಆವೃತ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಂದೂ ಸರಿಯಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬದ ಎಲ್ಲಾ ಸದಸ್ಯರು ತಮ್ಮದೇ ಆದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಅನುಭವಿಸುವುದರಿಂದ, ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಸಮಾನ ಗೌರವವನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಬಹಳ ಬೌದ್ಧ ಚಿಂತನೆಯ ವಿಧಾನವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಇದನ್ನು ಬುದ್ಧನ ಜೀವನ ಕಥೆಗೆ ಅನ್ವಯಿಸಬಹುದು. ನಾವು ಕಥೆಯನ್ನು ಹಲವು ವಿಭಿನ್ನ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಓದಿದರೆ, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಆವೃತ್ತಿಯು ಸರಿಯಾಗಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ನಮಗೆ ಏನನ್ನಾದರೂ ಕಲಿಸುತ್ತದೆ.

ಬುದ್ಧನು ಒಂದು ಸವಲತ್ತಿನ ಮತ್ತು ಶ್ರೀಮಂತ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದನು (ಅವನು ರಾಜಕುಮಾರನಾಗಿದ್ದನೇ ಅಥವಾ ಇಲ್ಲವೇ ಎಂಬುದು ಚರ್ಚಾಸ್ಪದ), ಆದ್ದರಿಂದ ಉತ್ತಮ ಶಿಕ್ಷಣ ಸೇರಿದಂತೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂತೋಷಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಯೋಜನಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿದನು. ಅವನು ಮದುವೆಗೊಂಡನು ಮತ್ತು ಒಬ್ಬ ಮಗನನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದನು. ವೃತ್ತಿಜೀವನದಲ್ಲಿ, ಗಣರಾಜ್ಯದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥನಾಗಿ ತನ್ನ ತಂದೆಯ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ವಹಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಅವನಿಗೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡಲಾಯಿತು, ಆದರೆ ಶ್ರಮಣೇರ ಚಳುವಳಿಯ ಅನುಯಾಯಿಯಾಗಿದ್ದ ಬುದ್ಧನು ಆ ಪ್ರಸ್ತಾಪವನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಿದನು. ಇಲ್ಲಿ, ಬುದ್ಧನು ತನ್ನ ಹೆಂಡತಿ ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಹೋಗುವುದು ಬೇಜವಾಬ್ದಾರಿಯಲ್ಲ ಎಂದು ಒತ್ತಿ ಹೇಳುವುದು ಮುಖ್ಯ. ಭಾರತೀಯ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ, ಅಜ್ಜ ಮತ್ತು ಅಜ್ಜಿಯರು ಮತ್ತು ಇತರ ಸದಸ್ಯರ ವಿಸ್ತೃತ ಕುಟುಂಬಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಂಡತಿಯರು ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ಬುದ್ಧನು ಯೋಧ ಜಾತಿಯಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದನು, ಪುರುಷರು ಯುದ್ಧಕ್ಕಾಗಿ ಮನೆ ಬಿಟ್ಟು ಹೋಗುವ ಜಾತಿಯಿದು. ಬುದ್ಧನು ಅಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತೊಂದರೆಗೊಳಿಸುವ ಭಾವನೆಗಳ ವಿರುದ್ಧ ತನ್ನದೇ ಆದ ಯುದ್ಧವನ್ನು ನಡೆಸಿದನು, ಒಂದು ಆಂತರಿಕ ಯುದ್ಧ. 

ಕುಟುಂಬ ಜೀವನವನ್ನು ತೊರೆಯುವ ಬುದ್ಧನ ನಿರ್ಧಾರವು ಸತ್ಯವನ್ನು ಹುಡುಕುವುದು, ಅಂದರೆ ಪುನರ್ಜನ್ಮ ಅಥವಾ ಮಾನಸಿಕ ಮತ್ತು ಭಾವನಾತ್ಮಕ ದುಃಖದ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ದುಃಖದ ಅಂತ್ಯವು ಉತ್ತಮ ಸ್ಥಾನ, ಅಧಿಕಾರ ಮತ್ತು ಹಣವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ನಮಗೆ ಕಲಿಸುತ್ತದೆ. ನಮಗಾಗಿ ಅಧಿಕಾರ ಮತ್ತು ಹಣವನ್ನು ಹುಡುಕುವುದಕ್ಕಿಂತ ಕೋಪ, ದುರಾಸೆ, ಸ್ವಾರ್ಥ ಇತ್ಯಾದಿಯಂತಹ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಗೆ ಅಥವಾ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಗೆ ಪರಿಹಾರಗಳನ್ನು ಹೇಗೆ ಕಂಡುಹಿಡಿಯುವುದು ಎಂಬುದನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಹೆಚ್ಚು ಮುಖ್ಯ. ಬುದ್ಧನ ಜೀವನವು ನಮಗೆ ಕಲಿಸುವ ಪಾಠ ಇದು. 

ಪರಮಪೂಜ್ಯ ದಲೈ ಲಾಮಾ ಹೇಳುವಂತೆ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಜೀವನವನ್ನು ನೂರು ಪ್ರತಿಶತ ಅನುಸರಿಸುವುದು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಆಗುವುದಿಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಇಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾದುದು ನಿಮ್ಮ ಜೀವನದ ಮತ್ತು ನಿಮ್ಮ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನವರ ಜೀವನದ ಗುಣಮಟ್ಟವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಬುದ್ಧನು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ, ಅರಮನೆಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತೊರೆದು, ರಥದಲ್ಲಿ (ಭಗವದ್ಗೀತೆಯಿಂದ ಒಂದು ಉದಾಹರಣೆ) ಅನಾರೋಗ್ಯ, ವೃದ್ಧಾಪ್ಯ ಮತ್ತು ಮರಣದ ವಿವಿಧ ರೀತಿಯ ನೋವುಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಅರಮನೆಯಲ್ಲಿ ಗೋಚರಿಸದ ಅಲೆಮಾರಿಗಳನ್ನು ನೋಡಿದನು. 

ಬುದ್ಧನ ಜೀವನದ ಈ ವಿವಿಧ ಕಥೆಗಳಲ್ಲಿನ ಸಾಂಕೇತಿಕತೆಯನ್ನು ಜಂಗಿಯನ್ ಸಿದ್ಧಾಂತಕ್ಕೆ ಅನ್ವಯಿಸಬಹುದು, ಬುದ್ಧನು ಸಂಪತ್ತು ಮತ್ತು ಇಂದ್ರಿಯಗಳ ಸುಖಗಳಿಂದ ಬಹಳಾ ಕುರುಡನಾಗಿದ್ದು, ಅವನು ಪ್ರಪಂಚದ ದುಃಖಗಳನ್ನು ನೋಡುವುದಿಲ್ಲ. ಅವನು ತನ್ನ ರಥದಲ್ಲಿ ಅರಮನೆಯಿಂದ ಹೊರಗೆ ಹೋದಾಗ ಮಾತ್ರ, ಅವನ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಪ್ರಯಾಣದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ, ಅವನಿಗೆ ದುಃಖವನ್ನು ತೋರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲರೂ ಎದುರಿಸುತ್ತಿರುವ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಅರಿತುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. 

ಬುದ್ಧನ ಕಥೆ ಮತ್ತು ಬೌದ್ಧ ಬೋಧನೆಗಳ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶವೆಂದರೆ ಆಚರಣೆಯ ಮತಾಂಧ ವಿಪರೀತಗಳಿಗೆ ಹೋಗದಿರುವುದಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಅರಮನೆಯನ್ನು ತೊರೆದ ನಂತರ, ಬುದ್ಧನು ತೀವ್ರ ಧ್ಯಾನ ಮತ್ತು ವಿಪರೀತ ತಪಸ್ವಿ ಅಭ್ಯಾಸಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗುತ್ತಾನೆ, ಅದರಲ್ಲಿ ಅವನು ಹಸಿವಿನಿಂದ ಸಾಯುವ ಹಂತಕ್ಕೆ ತಲುಪುತ್ತಾನೆ. ಮರದ ಕೆಳಗೆ ಕುಳಿತಾಗ, ಈ ಅಭ್ಯಾಸಗಳು ಪ್ರಯೋಜನಕಾರಿಯಲ್ಲ ಎಂದು ಅವನು ಅರಿತುಕೊಂಡನು ಮತ್ತು ತನ್ನ ಉಪವಾಸವನ್ನು ಮುರಿದು, ಕುರುಬ ಹುಡುಗಿಯಿಂದ ಮೊಸರನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದನು. ಭಾರತೀಯ ಚಿಂತನೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಹಸು (ಮೊಸರು, ಹಾಲು) ತಾಯಿಯ ಪ್ರೀತಿ ಮತ್ತು ಕರುಣೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ, ಆದ್ದರಿಂದ ಬುದ್ಧನಿಗೆ ಹಸುವಿನ ಉತ್ಪನ್ನವನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿದ್ದು ಸಾಂಕೇತಿಕವಾಗಿದೆ, ಇದು ಸಹಾನುಭೂತಿಯು ನಮ್ಮನ್ನು ಸ್ವಯಂ-ದುಃಖದಿಂದ ಎಚ್ಚರಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಸರಿಯಾದ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲು ನಮಗೆ ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ, ಇದುವೇ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ದುಃಖಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಒಂದು ಮಾರ್ಗವಾಗಿರುತ್ತದೆ. 

ಜ್ಞಾನೋದಯವನ್ನು ಪಡೆಯುವ ಮೊದಲು, ಬುದ್ಧನು ಬೋಧಿ ಮರದ ಕೆಳಗೆ ಕುಳಿತಿರುತ್ತಾನೆ (ಭಾರತೀಯ ಚಿಂತನೆಗಳಲ್ಲಿ ಪವಿತ್ರ ಮರಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ) ಮತ್ತು ಮಾರ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಮರಣದ ಸಂಸ್ಕೃತ ಪದವಾದ ಮಾರ, ಅಡೆತಡೆಗಳು, ಹಿಂಜರಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಲೋಭನೆಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ ನಾವು ಬುದ್ಧನಿಗೆ ಜ್ಞಾನೋದಯವಾಗುವ ಮೊದಲು, ಸಕಾರಾತ್ಮಕವಾದದ್ದನ್ನು ಸಾಧಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುವಾಗ ಅಡೆತಡೆಗಳು ಮತ್ತು ಹಿಂಜರಿಕೆಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಿದ್ದನ್ನು ನೋಡಬಹುದು. 

ಜ್ಞಾನೋದಯವಾಗುವ ಮೊದಲು, ಬುದ್ಧನು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕವಾಗಿ ಬಹಳಾ ಮುಂದುವರಿದಿದ್ದನು; ಅವನು ಸಂಪೂರ್ಣ ಆರಂಭಿಗನಾಗುವುರಿಂದ ಹಠಾತ್ ಜ್ಞಾನೋದಯವಾದ ಜೀವಿಯಾಗಲಿಲ್ಲ. ಅವನ ಅಭ್ಯಾಸದ ಅಂತಿಮ ಹಂತಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಸಹ, ಅಡೆತಡೆಗಳು ಮತ್ತು ಹಿಂಜರಿಕೆಗಳು ಇನ್ನೂ ಬಲವಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡವು, ಮತ್ತು ಬುದ್ಧನು ತನ್ನ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಸಾಧಿಸಲು ಅಡ್ಡಿಯಾಗುವ ಅಡೆತಡೆಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಬೇಕಾದಂತೆ ನಾವು ಸಹ ಅವನ್ನು ಎದುರಿಸಬೇಕು. ವಾಸ್ತವದಲ್ಲಿ, ನಾವು ಸಾಧಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿರುವ ಕ್ರಿಯೆಯು ಹೆಚ್ಚು ಸಕಾರಾತ್ಮಕವಾಗಿದ್ದಷ್ಟೂ, ಅಡೆತಡೆಗಳು ಅಷ್ಟೇ ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಇಲ್ಲಿನ ಬೋಧನೆಯೆಂದರೆ ನಾವು ನಿರುತ್ಸಾಹಗೊಳ್ಳಬಾರದು, ಬದಲಿಗೆ ಯೋಧನಂತೆ, ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಅಡೆತಡೆಗಳ ಮೂಲಕ ಹೋರಾಡಬೇಕು. ಬುದ್ಧನು ಯೋಧ ಜಾತಿಯಿಂದ ಬಂದಿದ್ದಾನೆ ಎಂಬ ಕಲ್ಪನೆಗೆ ಇದು ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ ಏಕೆಂದರೆ ಅದು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ನಮ್ಮ ಭ್ರಮೆ, ಭಯಗಳು ಇತ್ಯಾದಿಗಳ ವಿರುದ್ಧದ ಆಂತರಿಕ ಯುದ್ಧವಾಗಿರುತ್ತದೆ. 

ಬುದ್ಧನಿಗೆ ಜ್ಞಾನೋದಯವಾದ ನಂತರ, ಅವನು ಕಲಿಸಲು ಹಿಂಜರಿಯುತ್ತಿದ್ದನು ಮತ್ತು ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಯಾರು ತನ್ನ ಬೋಧನೆಗಳನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಚಿಂತಿಸಿದನು. ಆದರೆ, ಅವನಿಗೆ ಕಲಿಸುವಂತೆ ವಿನಂತಿಸಿದ ಕಾರಣ ಅವನು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಲು ನಿಶ್ಚಯಿಸಿದನು. ಇತರರಿಗೆ ಬೋಧನೆಗಳನ್ನು ಕಲಿಸುವುದು ಅಥವಾ ವಿವರಿಸುವುದು ಬಹಳಾ ಕಷ್ಟಕರವಾಗಿದ್ದರೂ, ನಾವು ಸಹಾನುಭೂತಿಯಿಂದ ಹಾಗೆ ಮಾಡಬೇಕು ಎಂಬುದನ್ನು ಇದು ನಮಗೆ ಕಲಿಸುತ್ತದೆ, ಅದು ಎಷ್ಟೇ ಕಷ್ಟಕರವಾಗಿದ್ದರೂ ಸಹ. 

ಇತರರಿಗೆ ಕಲಿಸಿದ ನಂತರ, ಅನೇಕರು ಬುದ್ಧನನ್ನು ಅನುಸರಿಸಲು ಬಯಸಿದರು, ಇದರಿಂದ ಸನ್ಯಾಸತ್ವ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿತು. ಆರಂಭದಲ್ಲಿ, ಯಾವುದೇ ಸನ್ಯಾಸಿ ನಿಯಮಗಳು ಇರಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಸನ್ಯಾಸಿಗಳು ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದರಿಂದ, ಒಂದು ಸಮುದಾಯ ಮತ್ತು ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಲು "ವಿನಯ" ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ವಿವಿಧ ಶಿಸ್ತಿನ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಯಾರೋ ಒಬ್ಬರು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದವರಿಂದ ರೂಪಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ಸಮಸ್ಯೆ ಬಂದಂತೆ ಪರಿಚಯಿಸಲಾಯಿತು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಸನ್ಯಾಸಿಗಳು ಆಹಾರಕ್ಕಾಗಿ ಭಿಕ್ಷೆ ಬೇಡುವಾಗ (ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿನ ಶ್ರಮಣೇರರ ಪದ್ಧತಿ), ಅವರು ದುರಾಸೆಯವರು ಎಂದು ಜನರು ಭಾವಿಸುವುದನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಲು, ಅವರು ಆಹಾರವನ್ನು ಕೇಳಬಾರದು ಎಂಬ ನಿಯಮವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು; ಅವರಿಗೆ ಕೊಟ್ಟದ್ದನ್ನು ಮಾತ್ರ ಸ್ವೀಕರಿಸಬೇಕು; ಅವರು ಆಹಾರವನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ; ಅವರು ಹೆಚ್ಚಿನದನ್ನು ಕೇಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ, ಇತ್ಯಾದಿ. ಈ ನಿಯಮಗಳು ಸಮಾಜವು ಸನ್ಯಾಸಿಗಳನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸದಂತೆ ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಆಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಅವು ಇಂದಿಗೂ ನಮಗೆ ಮಾನ್ಯವಾಗಿವೆ. 

ಆರಂಭದಲ್ಲಿ, ಪುರುಷರು ಮತ್ತು ಮಹಿಳೆಯರು ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಅನುಚಿತವಾಗಿ ವರ್ತಿಸುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ಸಮಾಜ ಭಾವಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಬುದ್ಧ ಚಿಂತಿತನಾಗಿದ್ದರಿಂದ, ಸನ್ಯಾಸಿಗಳ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಸನ್ಯಾಸಿನಿಗಳಾಗಿ ಸೇರಿಸಲು ಹಿಂಜರಿದನು. ಆದರೆ, ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಆ ಕ್ರಮಕ್ಕೆ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದಾಗ, ಸಮಾಜವು ತಪ್ಪು ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಪಡೆಯದಂತೆ ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಅವನು ಅತ್ಯಂತ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದನು, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಸನ್ಯಾಸಿ ಮತ್ತು ಸನ್ಯಾಸಿನಿಯರಿಗೆ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಇರಲು ಅವಕಾಶವಿಲ್ಲ, ಒಬ್ಬ ಚಾಪೆರೋನ್ (ಸನ್ಯಾಸಿನಿ) ಯಾವಾಗಲೂ ಇರಬೇಕಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಅವರು ಒಂದೇ ಆಸನ ಅಥವಾ ಹಾಸಿಗೆಯ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳುವಂತಿಲ್ಲ. ಒಂದೆಡೆ, ಬುದ್ಧನು ಸತ್ಯವನ್ನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳಲು ಸಮಾಜದ ಎಲ್ಲಾ ವೈಭವಗಳನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದನು ಮತ್ತು ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ, ಅವನು ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ತಪ್ಪು ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ನೀಡಲು ಬಯಸಲಿಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಈ ನಿಯಮಗಳು ನಮಗೆ ಕಲಿಸುತ್ತವೆ. ಸಮಾಜದ ಎಲ್ಲಾ ತತ್ವಗಳನ್ನು ಅವುಗಳ ಮೌಲ್ಯಗಳ ವಿಷಯವಾಗಿ ನೀವು ಒಪ್ಪದಿದ್ದರೂ, ನೀವು ಸಮಾಜವನ್ನು ದೂರವಿಡಲು ಬಯಸುವುದಿಲ್ಲ. ಇದು ಇಂದಿನ ರಾಜಕಾರಣಿಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ, ಅವರು ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕರಾಗಿರಲು ಕಲಿಯಬೇಕು, ಸಮಾಜದ ಮೌಲ್ಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯ ಹೊಂದಿದ್ದರೂ ಸಹ, ಹೇಗೆ ಅಪರಾಧ ಮಾಡಬಾರದು ಅಥವಾ ಆಧಾರರಹಿತ ಅನುಮಾನವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಬಾರದು ಎಂಬುದನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. 

ಬುದ್ಧನಿಗೆ ದೇವದತ್ತ ಎಂಬ ಸೋದರಸಂಬಂಧಿ ಇದ್ದನು, ಅವನು ಬುದ್ಧನ ಬಗ್ಗೆ ತೀವ್ರ ದ್ವೇಷವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದನು ಮತ್ತು ಯಾವಾಗಲೂ ಅವನಿಗೆ ತೊಂದರೆ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದನು. ವಾಸ್ತವದಲ್ಲಿ, ನೀವು ಪಾಲಿ ಸಿದ್ಧಾಂತವನ್ನು ನೋಡಿದರೆ, ಬಹಳಷ್ಟು ಜನರು ಅವನನ್ನು ತೊಂದರೆಗೊಳಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಇಷ್ಟಪಟ್ಟಿರಲಿಲ್ಲ. ಎಲ್ಲರೂ ಬುದ್ಧನನ್ನು ಇಷ್ಟಪಡಲಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಅವನಿಗೆ ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಮೆಚ್ಚಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ, ಹಾಗಾದರೆ ನಾವು ಹೇಗೆ ತಾನೆ ಸಾಧ್ಯ? ಎಂಬ ಅಮೂಲ್ಯ ಪಾಠವನ್ನು ಇದು ನಮಗೆ ಕಲಿಸುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ನಾವು ವಾಸ್ತವಿಕವಾಗಿರಬೇಕು ಮತ್ತು ಇತರರು ನಮ್ಮನ್ನು ಇಷ್ಟಪಡದಿದ್ದರೆ ಮತ್ತು ನಾವು ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಮೆಚ್ಚಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದಿದ್ದರೆ ಖಿನ್ನತೆಗೆ ಒಳಗಾಗಬಾರದು. 

ಬುದ್ಧನ ಮರಣದ ಬಗ್ಗೆ ಉಲ್ಲೇಖಿಸುವಾಗ, ಆನಂದನಿಗೆ (ಬುದ್ಧನ ಮುಖ್ಯ ಶಿಷ್ಯರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ) ಬುದ್ಧನನ್ನು ಸಾಯಬೇಡಿ ಎಂದು ಕೇಳುವ ಅವಕಾಶವಿತ್ತು ಆದರೆ ಅವನು ಹಾಗೆ ಮಾಡಲಿಲ್ಲ, ಆದ್ದರಿಂದ ಬುದ್ಧನ ಜೀವನವು ಕೊನೆಗೊಂಡಿತು. ಬುದ್ಧನು ಕೇಳಿದಾಗ ಮಾತ್ರ ಕಲಿಸುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಬುದ್ಧನು ಕೇಳಿದಾಗ ಮಾತ್ರ ಉಳಿಯುತ್ತಾನೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಇದು ನಮಗೆ ಕಲಿಸುತ್ತದೆ. ಯಾರೂ ಅವನನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಬಯಸದಿದ್ದರೆ ಅವನು ಹೊರಟು ಹೋಗುತ್ತಾನೆ. ಜನರು ನಮ್ಮ ಸಹಾಯವನ್ನು ಬಯಸದಿದ್ದರೆ ಅಥವಾ ನಮ್ಮ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ನಾವು ಅವರ ಮೇಲೆ ನಮ್ಮನ್ನು ಒತ್ತಾಯಿಸಬಾರದು ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ನಾವು ಇದನ್ನು ಅನ್ವಯಿಸಬಹುದು. ಹೆಚ್ಚು ಗ್ರಹಿಸುವ ಮತ್ತು ನಮ್ಮ ಸಹಾಯವನ್ನು ಬಯಸುವ ಇತರ ಅನೇಕರಿದ್ದಾರೆ. 

ನಾವು ಬುದ್ಧನ ಜೀವನವನ್ನು ಹಲವು ಕೋನಗಳಿಂದ ನೋಡಬಹುದು. ನಾವು ಎಲ್ಲಾ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸಂಗತಿಗಳನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಬಹುದು, ಅವು ಇತಿಹಾಸದ ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಸಿಂಧುತ್ವವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರೂ, ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ದಿನಾಂಕಗಳು ಅಥವಾ ವರ್ಷಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಯಾವುದೇ ಖಚಿತತೆಯನ್ನು ಪಡೆಯಲು ನಮಗೆ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಅಥವಾ, ಜಂಗಿಯನ್ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯಂತಹ ಕಥೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುವ ವಿವಿಧ ಚಿಹ್ನೆಗಳ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ನಾವು ಕಲಿಯಬಹುದಾದ ಪಾಠಗಳನ್ನು ನಾವು ನೋಡಬಹುದು: ಅದು ಏನನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ? ಅದು ಏನನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ? 

ಬುದ್ಧನು ಯುಗಗಳ ಹಿಂದೆ ಜ್ಞಾನೋದಯವಾದ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವತ್ರಿಕತೆಯ ಮಹಾಯಾನ ವಿಷಯವನ್ನು ನಮಗೆ ಕಲಿಸುವ ಮತ್ತು ಇತರರಿಗೆ ಇನ್ನೂ ಅನೇಕ ಜೀವಿತಾವಧಿಯವರೆಗೆ ಪ್ರಯೋಜನಕಾರಿಯಾಗುವ ಪ್ರಸ್ತುತಿಯೊಂದಿಗೆ ನಾವು ಬುದ್ಧನ ಜೀವನವನ್ನು ದೊಡ್ಡ ಮಹಾಯಾನದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ನೋಡಬಹುದು. ನಾವು ಪ್ರಸ್ತುತವಾಗಿ ಮಾಡುತ್ತಿರುವುದು ನಮ್ಮ ಹಿಂದೆ ಇರುವ ಎಲ್ಲಾ ತಲೆಮಾರುಗಳ ಫಲಿತಾಂಶವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ನಾವು ಸಕಾರಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಏನನ್ನಾದರೂ ಮಾಡಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದ್ದರೆ, ನಾವು ಎಲ್ಲಾ ಭವಿಷ್ಯದ ಪೀಳಿಗೆಗಳ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಯೋಚಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಇದು ನಮಗೆ ಕಲಿಸುತ್ತದೆ. 

ತಾಂತ್ರಿಕ ಪ್ರಸ್ತುತಿಯಲ್ಲಿ, ಬುದ್ಧನು ಒಂದು ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಆಳವಾದ ತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಬೋಧಿಸುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಇನ್ನೊಂದು ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಅವನು ನಾಲ್ಕು ಮುಖಗಳೊಂದಿಗೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಂದೂ ಏಕಕಾಲದಲ್ಲಿ ವಿಭಿನ್ನವಾದದ್ದನ್ನು ಬೋಧಿಸುತ್ತವೆ. ಇತಿಹಾಸದುದ್ದಕ್ಕೂ ನಾವು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುವ ಬುದ್ಧನ ಬೋಧನೆಗಳ ಎಲ್ಲಾ ವಿವಿಧ ಅಂಶಗಳ ಮೂಲವು ಒಂದೇ ಅಥವಾ ಒಂದೇ ಮೂಲ ಕಲ್ಪನೆಯಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಅವನ್ನು ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿ ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸಬಹುದು ಎಂಬುದನ್ನು ಇದು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. 

ನಾವು ಥೆರವಾದ ಪ್ರಸ್ತುತಿ, ಮಹಾಯಾನ ಸೂತ್ರ ಪ್ರಸ್ತುತಿ ಅಥವಾ ಮಹಾಯಾನ ತಾಂತ್ರಿಕ ಪ್ರಸ್ತುತಿಯಲ್ಲಿ ಯಾವುದರ ವಿಧವಾಗಿ ಯೋಚಿಸಿದರೂ, ಬುದ್ಧನ ಎಲ್ಲಾ ವಿವಿಧ ರೀತಿಯ ಬೋಧನೆಗಳಲ್ಲಿ ಇರುವ ಮೂಲಭೂತ ತತ್ವಗಳನ್ನು ನಾವು ಕಾಣುತ್ತೇವೆ. ಈ ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರಸ್ತುತಿಗಳಲ್ಲಿ ಬುದ್ಧ-ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ವಿವಿಧ ತೋಳುಗಳು, ಕಾಲುಗಳು ಮತ್ತು ಮುಖಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯಿಂದ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವ ಮೂಲಭೂತ ತತ್ವಗಳಿವೆ. ಬುದ್ಧನ ಮೂಲಭೂತ ಬೋಧನೆಗಳು ನಾಲ್ಕು ಆರ್ಯ ಸತ್ಯಗಳ ಪರಿಭಾಷೆಯಲ್ಲಿವೆ, ಅದನ್ನು ನಾವು ನಾಲ್ಕು ಮುಖಗಳಾಗಿ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತೇವೆ ಎಂದು ಹೇಳಬಹುದು! ಬುದ್ಧನ ಜೀವನದ ಈ ಪ್ರಸ್ತುತಿಯನ್ನು ನಿಜವಾದ ಓದಬಹುದಾದ ಸಂಗತಿಗಳ ಪರಿಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ನೀಡಲಾಗಿಲ್ಲ ಬದಲಿಗೆ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಪ್ರಸ್ತುತಿಯ ಅನ್ವಯ ಮತ್ತು ಅದರ ಉದ್ದೇಶದ ಬಗ್ಗೆ ವಿಚಾರಿಸಲು ನಮಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಲು ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಈ ವಿಚಾರಣೆಯಿಂದ ನಾವು ಈ ವಿಷಯದ ಬಗ್ಗೆ ಆಳವಾದ ಮೆಚ್ಚುಗೆಯನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. 

ಬುದ್ಧನ ಜೀವನದ ಮೂರು ಆವೃತ್ತಿಗಳಿವೆ: ಥೆರವಾದ ಪ್ರಸ್ತುತಿ, ಮತ್ತು ಮಹಾಯಾನ ಸೂತ್ರ ಮತ್ತು ತಾಂತ್ರಿಕ ಪ್ರಸ್ತುತಿಗಳು. ಈ ಪ್ರಸ್ತುತಿಗಳು ಸಂಘರ್ಷದಲ್ಲಿವೆಯೇ ಎಂಬುದರ ಕುರಿತು ಚರ್ಚೆಗಳಿವೆ ಆದರೆ ತರ್ಕದ ಮೂಲಕ ಪ್ರತಿಯೊಂದನ್ನು ವಿಭಿನ್ನ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಕಲಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ನಾವು ತೋರಿಸಬಹುದು. ಈ ವಿಭಿನ್ನ ಪ್ರಸ್ತುತಿಗಳು ನಮಗೆ ಸ್ಫೂರ್ತಿ ನೀಡಲು ಮತ್ತು ಕಲಿಸಲು ಇವೆ. ನಾವು ಬುದ್ಧನ ಕಥೆಯನ್ನು ನೋಡಿದರೆ, ಅವರು ದುಃಖದಿಂದ ವಿಮೋಚನೆ ಪಡೆಯುವುದು ಹೇಗೆ ಎಂಬುದರ ಕುರಿತು ಕೆಲವು ವಿಷಯಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸುವ ನಂಬಿಕೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಿಂದ ಅತೃಪ್ತರಾದ ಬುದ್ಧ, ಶ್ರೇಣೀಕೃತವಲ್ಲದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಕಲಿಸಬೇಕಾದ ಸತ್ಯವನ್ನು ಹುಡುಕಿದರು. ತಮ್ಮ ಮನೆ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬದ ಸೌಕರ್ಯವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ತಮ್ಮ ಆಂತರಿಕ ದುಃಖಗಳ ಹೋರಾಟವನ್ನು ಹೋರಾಡಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರು. ಇದನ್ನು ತಪಸ್ವಿ ಅಭ್ಯಾಸದ ಮೂಲಕ ಪಡೆಯಲಾಗಲಿಲ್ಲ ಬದಲಿಗೆ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ದುಃಖಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸಹಾನುಭೂತಿಯ ಮೂಲಕ ಪಡೆಯಲಾಯಿತು. ಬುದ್ಧನು ದೊಡ್ಡ ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಿದನು. ಆದರೆ ಇವು ಅವನನ್ನು ತಡೆಯಲಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಒಮ್ಮೆ ಅವನಿಗೆ ಜ್ಞಾನೋದಯವಾದ ನಂತರ, ಅವನು ಸಹಾನುಭೂತಿಯಿಂದ ಬೋಧಿಸುವ ವಿನಂತಿಯನ್ನು ಪೂರೈಸಿದನು. ಬುದ್ಧನ ಅನುಯಾಯಿಗಳಿಗೆ - ಸನ್ಯಾಸಿಗಳು ಮತ್ತು ಸನ್ಯಾಸಿನಿಯರಿಬ್ಬರಿಗೂ - ಸನ್ಯಾಸತ್ವವನ್ನು ಸಮಾಜದೊಂದಿಗೆ ಸಾಮರಸ್ಯದಿಂದ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾದ ನಿಯಮಗಳೊಂದಿಗೆ ರಚಿಸಲಾಯಿತು.