จริยธรรมคืออะไร

Study buddhism what is ethics

จริยธรรมคือ ระบบคุณค่าทางศีลธรรม ที่กำหนดควบคุมพฤติกรรมการดำเนินชีวิตของเรา ให้มีความสุขมากยิ่งขึ้น เราดำเนินชีวิตด้วยความซื่อสัตย์ เพราะเรามีจริยธรรม ส่งผลให้ผู้คน รอบข้างเกิดความไว้วางใจในตัวเรา และมิตรภาพก็เกิดขึ้น จริยธรรมคือ หัวใจของความสุข

จริยธรรมในพุทธศาสนา

จริยธรรมในความหมายพุทธศาสนาคือ การมีสติระลึกรู้ แยกเเยะสิ่งต่างๆได้ เราใช้สติปัญญา แยกเเยะว่าอะไรคือ ความสุขที่ยั่งยืน และอะไรที่จะก่อให้เกิดปัญหาซํ้าแล้วซํ้าเล่า เราไม่ได้ยึด ปฏิบัติตามกฏเกณฑ์หรือระเบียบอย่างงมงาย แต่เชื่อมั่นว่า การดำเนินรอยตามแนวทางจริย ธรรมนั้นสมเหตุสมผล

หากเราใส่ใจกับตนเองอย่างแท้จริง การที่เราตัดสินใจได้ชาญฉลาดในการประพฤติปฏิบัติดู จะสมเหตุสมผล ทุกคนปราถนาชีวิตที่มีสุขและควรบรรลุความต้องการนั้น รวมทั้งเราด้วย เช่นกัน บุคคลที่มีความเคราพตนเองอยู่น้อย มักจะไม่สนใจในเรื่องคุณ ธรรมหรือศีลธรรม ตรงกันข้ามกับบุคคลที่มีความเคราพตนเองสูง เขาหรือเธอจะใช้ชีวิต อย่างมีเกียรติมีศักดิ์ศรี คือ มีความเคราพตนเองอย่างสูง ไม่กระทำการใดๆที่ละเมิดจริยธรรม เพราะมองว่ามันไม่ถูกต้อง

นักปราชญ์พึงจาริกไปในโลกหล้า ดุจภมรดูดรสหวานของบุปผชาติแล้วจากไป ไม่ให้สีและกลิ่นชอกช้ำ  -  ธรรมบท หมวดดอกไม้ บทที่ 49

ทัศนคติที่ว่า “อะไรก็ได้” มักจะจบลงที่ความรู้สึกโดดเดี่ยว อ้างว้างและความหดหู่ เราเอา ชนะทัศนคติเหล่านี้ได้ถ้าเรามีจรรยาบรรณ เราสร้างความไว้วางใจและมิตรภาพที่ยั่งยืนให้ เกิดขึ้นเพื่อความสุขและความสำเร็จในชีวิต

หลักจริยธรรมและการสมาทานศีลที่มีเหตุผล

ธรรมปฏิบัติในพุทธศาสนาตั้งอยู่บนรากฐานของสามัญสำนึก หากเราเป็นคนเห็นแก่ตัว โกรธง่าย และหยิ่งพยองต่อผู้อื่น เราจะมีความสุขและความสงบในชีวิตได้อย่างไร

พุทธศาสนามีหลักในการสมาทานศีลอยู่หลายระดับ เช่น พระภิกษุสงฆ์ในพุทธศาสนาธิเบต ถือศีล 253 ข้อ ในขณะที่ฆราวาสเป็นจำนวนมากถือศีล 5 ได้แก่

  • เว้นจาการฆ่าสัตว์
  • เว้นจาการลักทรัพย์ หรือเอาของที่ไม่ได้รับอนุญาต
  • เว้นจาการประพฤติผิดในกาม หรือมีพฤติกรรมทางเพศที่ไม่เหมาะไม่ควร
  • เว้นจากการพูดปด
  • เว้นจากการดื่มหรือเสพของมึนเมา

ชาวพุทธน้อมสมาทานศีลในแต่ละระดับอย่างสมัครใจ เพื่อมรรคผลไปสู่ชีวิตธรรมปฏิบัติ กฏ หรือระเบียบเหล่านี้ช่วยให้เราดำเนินอยู่บนทางที่ถูกต้อง และยังช่วยให้มีความสุข และความ สำเร็จในชีวิต

จริยธรรมสู่ความสำเร็จ

บางคนเชื่อว่าชีวิตที่ประสบความสำเร็จคือ การที่อำนาจและความมั่งคั่งทางวัตถุ แต่เมื่อเราได้ สิ่งต่างๆมาครอบครอง เราก็เกิดความวิตกกังวลที่จะสูญมันไป ยิ่งเรามีมากเท่าใด โดยเฉพาะ ได้ของเหล่านั้นมา แต่ผู้อื่นกลับสูญเสียของนั้นๆ เราก็ยิ่งสร้างศัตรูเพิ่มมากขึ้น คงไม่มีใครที่จะ พูดว่าชีวิตที่ประสบความสำเร็จนั้นคือการมีคนที่ไม่ชอบเรา ชีวิตที่ประสบความสำเร็จคือ ชี วิตที่มีเพื่อนฝูง และผู้คนต้องการเป็นเพื่อนกับเรา เราจะมีเงินหรืออำนาจมากเท่าไหร่นั้นไม่ สำคัญ แต่เราจะมีเพื่อนฝูงคอยให้กำลังใจ เพื่อเกิดความเข้มแข็งพร้อมต่อสู้กับปัญหาต่างๆต่อ ไปได้

ข้อแนะนำทางจริยธรรมได้กล่าวชี้ว่า พฤติกรรมแบบไหนที่จะเกิดสุข และแบบไหนที่จะเกิด ปัญหา เมื่อเราซื่อสัตย์และต้องการให้คนอื่นมีความสุข คนเหล่านั้นจะไว้ใจเราว่าเราจะไม่ฉ้อ โกง จะไม่ด่าทอ หรือเอารัดเอาเปรียบเขา ความเชื่อมั่นไว้วางใจนี้เป็นเสมือนรากฐานแห่งมิตร ภาพ ที่เราผูกสมัครกับทุกคนที่เราพบ พวกเขาจะผ่อนคลาย รู้สึกสบายใจ และเกิดความสุข เมื่อได้อยู่กับเรา และไม่มีอะไรต้องหวาดกลัวอีกต่อไป ในทางกลับกัน ตัวเราเองก็รู้สึกสุขใจ และดีกับตนเองด้วย มีใครบ้างที่อยากจะทำให้พวกเขาหวาดกลัว และคอยตั้งท่าป้องกันตน เองอยู่ตลอดเวลาเมื่อเราเข้าใกล้พวกเขา ทุกคนต้องการอยู่กับคนหน้าตายิ้มแย้มแจ่มใส

มนุษย์เป็นสัตว์สังคม เราต้องการความช่วยเหลือจากผู้อื่นเพื่อการอยู่รอด ไม่ใช่ทารกแรกเกิด ที่ช่วยตัวเองไม่ได้ หรือคนชราที่อ่อนแรงจากบ้านพักคนชราเพียงเท่านั้นที่ต้องการความช่วย เหลือ เราคนปกติก็ต้องการความช่วยเหลือและความรักความเอาใจใส่จากผู้อื่นเช่นเดียวกัน การช่วยเหลือด้านจิตใจและอารมณ์ ที่เกิดจากมิตรภาพแห่งความรักช่วยให้ชีวิตสมบูรณ์ การมีสำนึกสูงทางจริยธรรมก่อเกิดมิตรภาพกับทุกผู้ทุกคนที่เราพบปะ

Top