Phỏng Vấn Jetsunma Tenzin Palmo

Study Buddhism (Học Phật) đã phỏng vấn Jetsunma Tenzin Palmo, một trong những giảng sư hàng đầu trên thế giới của Phật giáo ở Tây phương. Năm 21 tuổi, Ni Sư đã xuất gia, và hoàn thành mười hai năm hành thiền miên mật trên vùng núi tuyết Lahaul, Ấn Độ. Hiện nay, Ni Sư đi khắp thế giới để thuyết Pháp, và gây quỹ cho ni viện của bà, đó là Dongyu Gyatsal Ling ở miền Bắc Ấn Độ.
Study buddhism tenzin palmo

Study Buddhism: Ni Sư có thể nói về mình không?

Tenzin Palmo: Tôi sinh ra ở Anh, và lớn lên ở Luân Đôn (London). Lúc 18 tuổi, tôi đọc một cuốn sách và đã tìm thấy Phật pháp. Tôi đang đọc cuốn sách nửa chừng, thì quay sang mẹ tôi và nói rằng: “Con là một Phật tử”, và bà trả lời: “Có phải không con? Hãy đọc cho xong cuốn sách, rồi kể cho mẹ nghe về nó.”. Tôi nhận ra mình đã luôn luôn là Phật tử, nhưng không hề biết đạo Phật đã tồn tại, bởi vì trong những ngày đó, ngay cả chữ 'Phật' cũng không được ai nói đến. Đây là vào những năm 1960, nên không có nhiều thông tin như vậy, ngay cả ở Luân Đôn. Sau đó, tôi nhận ra mình nghiêng về truyền thống Tây Tạng nhiều hơn, và lúc 20 tuổi, tôi đã đến Ấn Độ. Vào ngày sinh nhật thứ 21, tôi đã gặp vị Lạt ma của mình, Khamtrul Rinpoche, và ba tuần sau, tôi đã thọ giới xuất gia đầu tiên, và đi làm việc với ngài.

Sau đó, ngài bảo tôi hãy đến Lahaul, và tôi đã sống ở đó 18 năm tiếp theo. Sau đó, tôi đã sống một vài năm ở Ấn Độ. Tôi đã trở lại Ấn Độ, sau khi được yêu cầu thành lập một ni viện, và kể từ đó, tôi đã dành thời gian ở đó, và vân du khắp thế giới để thuyết Pháp.

Study Buddhism: Có điều gì đặc biệt về đạo Phật đã thu hút Ni Sư không?

Tenzin Palmo: Từ khi còn là một đứa bé, tôi đã tin rằng chúng ta vốn dĩ đã hoàn hảo, và phải tiếp tục quay lại đây nhiều lần, cho đến khi nhận ra tính hoàn hảo bẩm sinh của mình. Tất nhiên, câu hỏi đặt ra là nói một cách chính xác, thì tính hoàn hảo này là gì, và làm thế nào để đạt được nó? Hầu hết các truyền thống tâm linh đều rất hữu thần, và ý tưởng về một vị Thượng đế ở bên ngoài giật dây con người thì không phù hợp với tôi. Rồi thì tôi đã khám phá ra đạo Phật, và tìm ra con đường hoàn hảo. Tôi cảm thấy rất tri ân Đức Phật, vì đã chỉ đường, và không chỉ giải thích kết quả cuối cùng, mà còn chỉ rõ cách đi đến đó.

Study Buddhism: Có bao giờ Ni Sư thấy kỳ lạ, vì một cô gái xuất xứ từ Luân Đôn, cuối cùng lại có thể sống ở vùng núi non Hy Mã Lạp Sơn xa xôi không?

Tenzin Palmo: Tôi chưa bao giờ băn khoăn về việc đi từ Luân Đôn đến Lahaul. Tất cả dường như là một sự tiến triển tự nhiên. Ở Luân Đôn, tôi cảm thấy mình đã sống không đúng chỗ, và muốn bỏ đi. Tôi đã nghĩ đến việc đi Úc hay Tân Tây Lan (New Zealand). Tôi không có điều gì chống đối với nước Anh, nhưng tôi biết mình không có duyên sống ở đó. Tuy nhiên, một khi đã đến với Phật pháp, thì tôi nhận ra nơi tôi phải đến là nơi có thầy. Vào thời điểm ấy, đó là Ấn Độ.

Study Buddhism: Trong thế giới hiện đại thì chúng ta có thể dựa vào Internet (mạng lưới điện tử toàn cầu) để tìm kiếm thông tin, hay phải kết nối với những vị thầy ngoài đời?

Tenzin Palmo: Internet có thể vô cùng hữu ích, giống như sách vở, nhưng tôi không nghĩ nó là tất cả, và là điều tối hậu để thật sự tu tập đạo Phật. Ở một thời điểm nào đó, cũng như việc học bất cứ kỹ năng nào, chúng ta sẽ cần có một người giỏi hơn mình, để hướng dẫn cho mình. Nếu muốn trở thành nhạc sĩ, vũ công hay vận động viên thể thao, thì có thể hạ tải một số lượng thông tin nào đó, và xem DVD, đọc sách, nhưng cuối cùng thì phải có một người đánh giá khả năng của mình, và chỉ dẫn cho mình. Hai điều này đi đôi với nhau. Không phải lúc nào mình cũng phải ngồi dưới chân thầy cô, nhưng thỉnh thoảng, chúng ta cần một người có khả năng nhận xét mình một cách tổng quát, và nêu ra phương hướng.

Video: Jetsunma Tenzin Palmo — “Internet So Với Vị Thầy”
Xin bấm vào ký hiệu tròn như cái hoa (Settings) ở bên mặt, phía dưới màn hình, rồi bấm chữ “Subtitles/CC” và chọn ngôn ngữ “Vietnamese” để xem phụ đề tiếng Việt.

Study Buddhism: Làm sao để tìm một vị thầy?

Tenzin Palmo: Ở Ấn Độ, nhiều người đã đến bàn luận với tôi. Đôi khi, tôi nói rằng phân nửa số người này đã đến và nói rằng: "Tôi có một vấn đề, tôi muốn tìm một vị thầy.". Phân nửa số người kia thì nói rằng: "Tôi có vấn đề, vì tôi có một vị thầy!". Vậy thì việc này không đơn giản.

Có rất nhiều vị thầy có trình độ tuyệt vời, nhưng không có nghĩa là tất cả các vị thầy đều thích hợp cho một người, nhiều hơn việc mọi người đều yêu thương cùng một người. Tất cả chúng ta đều có biệt nghiệp, nên những vị thầy khác nhau sẽ có ý nghĩa với những đệ tử khác nhau.

Cũng có một số vị thầy không nên làm thầy. Nhưng điều quan trọng ở đây là không nên quá ngây thơ, hay bị lôi cuốn vì sức thu hút của người nào. Chỉ vì người nào rất lôi cuốn, không có nghĩa là họ thật sự hội đủ tiêu chuẩn. Trong kinh sách, và như Đức Dalai Lama đã nhắc nhở, nên quán xét hành vi của một người, không phải khi họ ngồi trên pháp tòa lớn, mà là ở hậu trường. Cách họ đối xử với những người bình thường như thế nào - không phải là những thí chủ lớn - mà chỉ là những người bình thường, không có tầm quan trọng đặc biệt đối với họ. Tôi có hỏi vị Lạt ma của mình, rằng Thầy nghĩ gì về một vị Lạt ma đang tạo ra nhiều sự tranh cãi, người mà Thầy biết rất rõ, và Thầy nói rằng rất khó nói, nên chúng ta có thể xem xét 20 năm sau, để xem đệ tử của vị Lạt ma này sẽ trở thành người như thế nào.

Về phần mình, thì tôi đã biết vị Lạt ma nào là Lạt ma của mình, khi vừa mới nghe tên của Thầy, nên hoàn toàn đi ngược với lời khuyên của mình! Dù sao đi nữa thì rất may mắn, vì ngài là một vị Phật. Đối với những người khác, tôi muốn nói rằng hãy nhìn vào đệ tử của vị thầy ấy. Bạn có muốn được như họ hay không? Nếu bạn nhìn thấy một tăng thân tốt đẹp và hòa hợp, và nếu họ đang tu tập tốt, là những người tốt, có tấm lòng tốt, thì bạn có lý do để tin tưởng.

Study Buddhism: Trong thời đại của một triệu triết lý và ý tưởng, thì tại sao người ta phải học Phật?

Tenzin Palmo: Điểm chính của đạo Phật là không chỉ bảo bạn hãy làm người tốt, mà còn cho bạn biết cách để làm một người như vậy. Đạo Phật không chỉ nói: "Đừng tức giận", mà còn chỉ cho mình phương pháp để không sân hận. Đạo Phật nêu ra phương pháp cho tất cả những điều mà mình nên trưởng dưỡng, và tất cả những phẩm chất tiêu cực mà ta phải khắc phục và chuyển hóa.

Video: Jetsunma Tenzin Palmo — “Pháp Trị Liệu Tâm Sân Nhanh Chóng”
Xin bấm vào ký hiệu tròn như cái hoa (Settings) ở bên mặt, phía dưới màn hình, rồi bấm chữ “Subtitles/CC” và chọn ngôn ngữ “Vietnamese” để xem phụ đề tiếng Việt.

Điều này vô cùng hữu ích, vì ngay cả khi một người không phải là Phật tử dấn thân tu tập, thì đạo Phật sẽ giúp họ trở thành người tốt hơn. Tôi biết nhiều linh mục và nữ tu Công giáo đã sử dụng giáo lý nhà Phật, để trở thành con chiên Công giáo tốt hơn, và người Do Thái cũng sử dụng chúng, để trở thành người Do Thái tốt hơn. Tại sao không?! Nó chỉ giúp ta nhận thức bản tánh nguyên sơ của mình một cách sâu sắc hơn, vì nói cho cùng thì đó là điều mà tất cả chúng ta đều có.

Study Buddhism: Chánh niệm đã trở nên rất phổ biến trong những năm gần đây. Ni Sư nghĩ gì về điều này?

Tenzin Palmo: Ngày nay, chánh niệm đã trở thành một từ phổ biến, nhưng nguyên tắc chung là cố gắng tỉnh thức và ý thức hơn trong cuộc sống hàng ngày, là điều rất quan trọng. Bên cạnh đó, việc tư duy một số kệ luyện tâm đã được sáng tác, để tiếp nhận và chuyển hóa tất cả những vấn đề mà mình đang trải qua là điều hữu ích. Thay vì tức giận, khó chịu hay thất vọng với tất cả hoàn cảnh bên ngoài, và những người thô lỗ, khó khăn mà mình gặp, thì ta sẽ thấy mình có thể tiếp nhận tất cả, và đưa chúng vào đường tu, theo cách tiếp sức và củng cố sức mạnh cho mình, thay vì đánh bại mình. Tất cả đều là những lời khuyên rất thực tế, và đó là lý do tại sao tôi nói nhiều về cách đưa đời sống hàng ngày vào việc tu tập, nếu không thì mình sẽ dễ tuyệt vọng và bất lực.

Dù đang nhập thất hay sống trong thế giới, thì nên cố gắng phát triển chất lượng nhận thức càng nhiều càng tốt. Tâm phóng dật là vấn đề chính của tất cả chúng ta - điều mà Đức Phật gọi là tâm viên ý mã. Phải điều phục tâm viên ý mã này. Dù mình đang ở đâu và đang làm gì, thì một là có ý thức, hai là không. Ta sẽ có ý thức và có mặt với hiện tại, hay là không. Không thể nào nửa này và nửa kia. Một trong những lời khuyên hay nhất mà tôi đã nhận được là từ các hành giả du già (yogi) ở tu viện của chúng tôi, rằng hãy quan sát tâm ba lần trong mỗi một tiếng đồng hồ. Hãy cam kết để dừng lại một chút, và xem tâm mình đang làm gì, tâm ý của mình đang chú trọng vào cái gì. Đừng phán xét điều đó, mà chỉ nhận thức thôi. Dần dần, chúng ta sẽ ngày càng quen thuộc hơn với việc ý thức về những điều mình đang nghĩ, những trạng thái tích cực và tiêu cực của mình. Càng ngày, chúng ta sẽ càng trở thành chủ nhân làm chủ tâm trí của mình hơn, thay vì làm nô lệ.

Study Buddhism: Thường thì khó giữ gìn lòng nhiệt tình và hoan hỷ đối với việc hành trì Pháp. Chúng ta có thể làm gì để duy trì những điều này?

Tenzin Palmo: Trước hết, điều quan trọng là phải thư thả hơn một chút! Tôi thường nói ba la mật thứ bảy nên là tính hài hước, để không quá xem trọng bản thân. Chúng ta phải chân thành với việc tu tập, nhưng đồng thời, cũng không thể quá xem trọng bản thân.

Ở đây, tôi nghĩ điều cốt yếu là phải nhận ra mình thật may mắn, khi được sinh ra làm người, khi có thể tu tập điều gì mình muốn, cầm một cuốn sách và không chỉ đọc nó, mà còn hiểu nó nữa. Trình độ học vấn này rất hiếm hoi trong lịch sử, vì thế, không nên xem đó là điều hiển nhiên. Nên quý trọng tất cả những gì mình có, và không lãng phí chúng, nếu không thì ta sẽ chết với lòng hối tiếc sâu xa.

Ngoài ra, tôi nghĩ bạn phải sạc pin, giống như máy móc kỹ nghệ. Việc nhập thất và đôi khi nhận được chỉ giáo riêng từ các vị thầy ban nguồn cảm hứng, tất cả những điều này sẽ giúp mình sạc pin. Rồi thì ta sẽ có cảm hứng, và có thể áp dụng những điều mình đã thành tựu vào trong đời sống hàng ngày, đó là điều rất quan trọng.

Cuối cùng, Đức Phật luôn nhấn mạnh tầm quan trọng của thiện tri thức. Chúng ta đang sống trong một xã hội đang nhắm vào một chiều hướng, nên việc có ít nhất một vài người bạn có cùng giá trị, và có thể khuyến khích mình, giúp mình nhớ rằng ta không đơn độc, hay khác thường, mà những gì mình đang làm là một cách sống rất hợp lý. Điều này sẽ khuyến khích việc giúp cho giáo pháp trở thành trọng tâm trong đời sống, chứ không ở ngoại vi, và sử dụng đời sống hàng ngày như pháp tu.

Study Buddhism: Đôi khi, người ta nghĩ về đạo Phật như một hệ thống tín ngưỡng thụ động, Ni Sư nghĩ sao?

Video: Jetsunma Tenzin Palmo — “Phật Giáo Năng Động”
Xin bấm vào ký hiệu tròn như cái hoa (Settings) ở bên mặt, phía dưới màn hình, rồi bấm chữ “Subtitles/CC” và chọn ngôn ngữ “Vietnamese” để xem phụ đề tiếng Việt.

Tenzin Palmo: Đạo Phật là đạo chủ động nhất! Chúng ta đang đối phó với tâm thức và cách điều phục nó, cũng như cách vượt qua tâm thức bình thường, quy ước của mình trong mọi lúc. Điều này đòi hỏi lòng quyết tâm và kiên trì rất lớn lao. Nó cũng đòi hỏi một thái độ thoải mái và khoáng đạt, thay vì căng thẳng và khẩn trương. Chắc chắn, nó không phải là việc ngồi đó và mong đợi tất cả mọi việc sẽ xảy ra. Nếu như mình không làm cho nó xảy ra, thì nó sẽ không xảy ra!

Study Buddhism: Ni Sư có thể nói một chút về vai trò của phụ nữ trong đạo Phật không?

Tenzin Palmo: Theo truyền thống thì phụ nữ đã không đóng vai trò gì trong đạo Phật. Sách vở đều do chư Tăng sáng tác, và dành cho chư Tăng tu học, nên quan điểm chung về nữ giới thì khá khinh rẻ và áp bức phụ nữ, và phụ nữ đóng vai trò của trái cấm, chỉ chờ đợi để tóm lấy những nhà sư nhỏ bé vô tội! Trong xã hội đó, phụ nữ không dễ để có được giáo dục, hay thọ nhận những giáo pháp sâu sắc hơn, và thật sự trở nên hoàn mỹ.

Ngày nay, tất cả những điều này đã thay đổi rất nhiều. Con gái đã đi học như con trai, và có trình độ học vấn cao. Năm nay, sẽ có nhóm Geshema đầu tiên, các nữ Tiến sĩ Thần học, với văn bằng do Đức Dalai Lama ban cho. Hơn bất cứ ai khác, chư Ni đang thật sự tiến tới, đang hành trì các pháp tu sâu sắc, nhập thất dài hạn, và nhận thức tiềm năng của mình, theo tất cả mọi cách. Phải nói rằng những người ủng hộ chính trong việc này là chư Tăng, một khi các ngài có ý niệm rằng chư Ni cũng có thể học hỏi. Các ngài đã trở thành những người thầy, và khuyến khích chư Ni một cách rất nhiệt tình. Điều mà các thầy phản đối là ý niệm về giới tỳ kheo ni cho chư Ni, là điều phải đối diện với bức tường chống đối rất thú vị trong 30 năm qua.

Study Buddhism: Thật tuyệt, khi nghe nói về sự tiến triển của chư Ni. Điều này đã xảy ra một cách khá tự nhiên, hay khởi đầu một cách khó khăn?

Tenzin Palmo: Nếu bạn đến bất cứ ni viện nào, và hỏi họ trở ngại chủ yếu là gì, thì họ sẽ luôn nói đó là lòng tự ti và thiếu tự tin. Cần phải có thời gian. Nhưng sự khác biệt giữa những cô gái đầu tiên từ Ladakh đã trở thành ni cô, và những cô gái hiện nay là điều rất khích lệ. Các ni cô mới không biết rằng 'đáng lẽ' họ phải hiền lành và ngoan ngoãn, nên họ tin rằng mình có thể làm bất cứ điều gì, bởi vì họ đã thấy những người đi trước đã làm điều đó. Dựa vào đó, nên họ không có gì để nghi ngờ.

Tôi có hỏi nhóm ni cô đầu tiên, liệu họ có tin rằng nam giới thông minh hơn nữ giới một cách cố hữu hay không, và tất cả đều trả lời là có. Tôi nói rằng: “Không, chỉ là họ có nhiều cơ hội hơn thôi. Khi có cơ hội như nhau, thì cả hai đều làm tốt. Một số đàn ông thì thông minh, một số thì đần độn. Một số phụ nữ thì thông minh, và một số thì đần độn. Tất cả chúng ta đều là con người, không có ai cao siêu hơn ai.”. Bây giờ, nếu tôi nêu ra câu hỏi tương tự, thì các cô gái sẽ bối rối vì câu hỏi đó! Vậy thì điều này đang xảy ra.

Video: Jetsunma Tenzin Palmo — “Vai Trò Của Phụ Nữ Trong Phật Giáo”
Xin bấm vào ký hiệu tròn như cái hoa (Settings) ở bên mặt, phía dưới màn hình, rồi bấm chữ “Subtitles/CC” và chọn ngôn ngữ “Vietnamese” để xem phụ đề tiếng Việt.

Study Buddhism: Hiện nay, có giải pháp nào về giới tỳ kheo ni không?

Tenzin Palmo: Hiện tại, chúng tôi đang trông cậy vào Đức Karmapa, người đã nói rằng điều đó sẽ được thực hiện. Vì vậy, chúng ta phải chờ xem cách Ngài dự định sẽ làm việc này như thế nào, vì mọi người sẽ theo dõi vấn đề này. Điều quan trọng là nó phải được thực hiện một cách đúng đắn, và Ngài sẽ tìm ra cách để tất cả mọi người có thể đồng ý rằng đó là một lễ xuất gia hợp lệ, vì khi đó, nó sẽ mở cửa cho tất cả mọi người.

Study Buddhism: Cuối cùng, đối với những người cảm thấy rất cô đơn hay trầm cảm, thì họ có thể làm gì?

Tenzin Palmo: Có lẽ một trong những pháp đối trị chính cho chứng trầm cảm, thiếu lòng tự trọng, cô đơn, v.v..., là thừa nhận rằng mình thật sự có Phật tánh. Tất cả những vấn đề khác như tức giận, ganh tỵ, tham vọng, chỉ là những tập khí mà chúng ta đã học hỏi, nhưng không phải là điều vốn có, đối với việc mình là ai.

Chúng ta không phải là tội nhân thấp hèn, không phải là những chúng sinh hèn hạ. Chúng ta là điều gì giống như một viên ngọc đẹp.

Chúng ta luôn nhận được thông điệp rằng tiềm năng của mình rất hạn hẹp, đó là điều rất đáng buồn. Thật ra thì chúng ta có tiềm năng vô hạn. Bản tánh của tâm thì hoàn toàn lạ thường. Chúng ta không phải là tội nhân thấp hèn, chúng ta không phải là những chúng sinh hèn hạ. Chúng ta là điều gì giống như một viên ngọc đẹp.

Đạo Phật giúp chúng ta khắc phục tâm chấp ngã vô tận của mình, để mở ra điều gì khoáng đạt hơn, và có ý nghĩa chân thật. Thiền là một cách để đưa mình đến mức độ ý thức sâu sắc hơn. Chúng ta thường bị lôi cuốn vào dòng tư tưởng, cảm giác và cảm xúc của mình. Khi có ý thức, thì ta có thể quan sát tất cả mọi việc, mà không bị cuốn trôi đi. Điều này sẽ giúp ta tiếp cận điều gì sâu rộng hơn nhiều, so với tâm trí thường bị dồn nén. Tất cả chúng ta đều có thể tiếp cận điều này. Đó là điều không quá khó khăn. Nếu như được chỉ giáo và chịu tu tập, thì ai cũng có thể làm được việc này.

Yura Milyutin, Dr. Berzin, Jetsunma Tenzin Palmo, Matt Lindén, Aileen Barry
Yura Milyutin, Dr. Berzin, Jetsunma Tenzin Palmo, Matt Lindén, Aileen Barry

Xem thêm video của Jetsunma Tenzin Palmo

Video: Jetsunma Tenzin Palmo — “Cách Tạo Nguồn Cảm Hứng Và Tiếp Tục Dấn Bước”
Xin bấm vào ký hiệu tròn như cái hoa (Settings) ở bên mặt, phía dưới màn hình, rồi bấm chữ “Subtitles/CC” và chọn ngôn ngữ “Vietnamese” để xem phụ đề tiếng Việt.
Top