Wiedza SEE: zarys ogólny kluczowych zagadnień

Wiedza Społeczna, Emocjonalna i Etyczna, Uniwersytet Emory, Skrótowy Opis Struktury Programu

Obszar osobisty

Uwaga i samoświadomość

Zwracanie uwagi i dbanie o nasze ciało i jego odczucia

  • Zwracanie uwagi na to, co dzieje się wewnątrz naszego ciała.
  • Zauważanie stanów hiper- i hipo-ekscytacji i obniżenia nastroju (niepokój, złość, ospałość, depresja, itp.).
  • Zrozumienie jak odczuwa się zrównoważone ciało.

Dbanie o nasze emocje i uczucia

  • Zwracanie uwagi na nasz umysł poprzez praktyki takie jak uważność.

Podążanie za mapą umysłu

  • Umiejętność identyfikowania emocji, ich cech, a także tego, co je wywołuje i napędza.
  • Nauczenie się rozpoznawania i radzenia sobie z destrukcyjnymi emocjami zanim przekształcą się w niedające się opanować stany emocjonalne.

Współczucie dla samego siebie

Rozumienie emocji w kontekście

  • Wykorzystywanie krytycznego myślenia do sprawdzania, jak nasze emocje odnoszą się do naszych wartości, potrzeb i oczekiwań.
  • Zdawanie sobie sprawy z naszej własnej wartości oraz pielęgnowanie poczucia wartości samego siebie i wewnętrznej pewności siebie. 

Samoakceptacja

  • Odnoszenie się do naszych własnych ograniczeń i możliwości w realistyczny sposób.
  • Kultywowanie wewnętrznego hartu ducha, wytrwałości, pokory i odwagi.
  • Rozumienie, że rozczarowania, zmartwienia i cierpienie są naturalną częścią życia.

Samoregulacja

Zrównoważanie ciała (dbanie by było ono aktywne, odporne, prężne i zrównoważone) przez:

  • Korzystanie z zasobów takich jak przyjaciel, ulubione miejsce czy przyjemne wspomnienia.
  • Osadzanie się, gdy utrzymujemy przedmiot, który daje nam poczucie oparcia i osadzenia.
  • Zajęcia takie jak joga, tai-chi, słuchanie muzyki, rysowanie czy medytacja.

Kontrola funkcji poznawczych i impulsów

  • Rozwijanie umiejętności skupiania uwagi pozwalających na utrzymywanie uwagi bez ulegania rozproszeniu.

Poruszanie się pośród emocji

  • Rozwijanie zdolności emocjonalnego rozróżniania, by rozpoznawać, które emocje są pomocne, a które szkodliwe.
  • Pozwalanie owemu rozpoznawaniu przekształcać się w poczucie odwagi i wewnętrznej pewności tego, że potrafimy kontrolować nasze stany emocjonalne, zamiast pozwalać im na kontrolowanie nas.

Obszar społeczny

Świadomość interpersonalna

Dbanie o naszą rzeczywistość społeczną

  • Rozumienie, że jesteśmy istotami społecznymi.
  • Badanie tego, w jaki sposób inni odgrywają ważną rolę w naszym życiu.

Dbanie o wspólną rzeczywistość dzieloną z innymi

  • Rozumienie, iż podobnie jak my, również inni mają swoje życie emocjonalne.
  • Rozumienie, iż wszyscy jesteśmy do siebie podobni w tym, iż wszyscy mamy pragnienia, potrzeby i obawy.
  • Poszanowanie faktu, iż pragnienia, potrzeby i obawy różnią się w zależności od osoby.

Zdawanie sobie sprawy z różnorodności i odmienności

  • Przyglądanie się temu, jak każdego z nas kształtują odmienne doświadczenia życiowe.
  • Rozumienie, iż różnice, zamiast odpychać nas od siebie, mogą raczej nas zbliżać.

Współczucie wobec innych

Rozumienie uczuć i emocji innych ludzi w kontekście

  • Rozumienie, iż bodźcami napędzającymi działania innych są emocje wynikające z ich potrzeb leżących u podłoża tychże emocji.
  • Reagowanie na działania ludzi raczej ze współczuciem, aniżeli z gniewem czy osądzaniem.

Docenianie i kultywowanie dobroci i współczucia

  • Cenienie współczucia jako czegoś przynoszącego pożytek i wiążące się z tym pragnienie kultywowania go.

Docenianie i pielęgnowanie innych postaw etycznych

  • Pojmowanie, że same tylko dobra materialne nie mogą zaspokoić wszystkich naszych potrzeb.
  • Odkrywanie innych wewnętrznych zalet przynoszących korzyść naszemu życiu.
  • Zastanawianie się nad wadami egocentrycznego podejścia.
  • Rozwijanie w sobie empatii i przebaczenia wobec innych.

Umiejętności przydatne w związkach

Empatyczne słuchanie

  • Słuchanie innych z otwartym umysłem.
  • Ćwiczenie się w „głębokim słuchaniu", kiedy słuchamy innych bez komentowania i osądzania.

Zręczne komunikowanie się

  • Rozwijanie umiejętności komunikowania się w taki sposób, by było ono produktywne i wzmacniało nas samych, i innych.
  • Prowadzenie z przyjaciółmi debat nad rozmaitymi tematami, stając po stronie, której zwykle się przeciwstawiamy.

Pomaganie innym

  • Angażowanie się w pracę społeczną, wolontariat i spontaniczne akty dobroci.

Transformacja konfliktów

  • Uczenie się skutecznego nawigowania w sytuacjach konfliktowych.
  • Rozwijanie wewnętrznego spokoju będącego podstawą zewnętrznego pokoju.

Obszar globalny

Bycie świadomym współzależności

Rozumienie współzależnych systemów

  • Zrozumienie, że współzależność jest prawem natury i podstawową rzeczywistością ludzkiego życia.
  • Pojmowanie, że nie możemy przetrwać bez innych.

Jednostki w kontekście systemów

  • Budowanie w sobie autentycznego poczucia wdzięczności wobec innych.
  • Rozwijanie głębszej świadomości naszego potencjału w zakresie kształtowania życia innych ludzi.
  • Budowanie aspiracji do podejmowania działań mających na celu szersze dobro.

Rozpoznawanie wspólnego człowieczeństwa

Bycie świadomym fundamentalnej równości wszystkich

  • Uprzytamnianie sobie, że ludzie na całym świecie, w swym pragnieniu szczęścia i unikania cierpienie, są sobie zasadniczo równi.
  • Poszerzenie zakresu naszej empatii o osoby spoza „naszej grupy”.

Bycie świadomym tego, jak systemy wpływają na powszechne dobro

  • Analizowanie systemów kulturowych, politycznych i społecznych, które mają na nas wpływ poprzez promowanie pozytywnych wartości lub utrwalanie problematycznych przekonań oraz nierówności.

Zaangażowanie w lokalną i globalną społeczność

Nasz potencjał przyczyniania się do pozytywnych przemian w naszej społeczności lokalnej i na świecie

  • Rozumienie, że chociaż mamy ograniczenia, mamy również olbrzymie możliwości.
  • Pojmowanie, iż niewielkie indywidualne zmiany mogą przyczyniać się do większej globalnej zmiany.

Wspieranie zarówno lokalnych jak i globalnych rozwiązań

  • Rozpoznanie systemów w których żyjemy i ich złożoności.
  • Oszacowywanie krótko- i długoterminowych konsekwencji działań.
  • Zmniejszenie wpływu negatywnych emocji i uprzedzeń.
  • Kultywowanie otwartej, opartej na współpracy i intelektualnie pokornej postawy.
  • Uwzględnianie zalet i wad poszczególnych sposobów postępowania.



Jeśli chciałbyś głębiej zapoznać się z tym tematem, przeczytaj pełną wersję Struktury Programu Wiedzy SEE (SEE Learning Framework), a także zapoznaj się z innymi programami oferowanymi przez Center for Contemplative Science and Compassion-Based Ethics (Centrum Kontemplacyjnej Nauk i Etyki Opartej na Współczuciu).

Top