Лал

Бурханы шашин МЭӨ I зуунд Баруун Туркистанд (өнөө цагийн хуучин ЗХУ-ын Төв Азийн исламын улсууд) анх дэлгэрэн шүтэгдэж, түүнээс хойш XVIII зууны дунд үе хүртэл өөр өөр цаг үеүүдэд мөн дэллгэрч байв.

Бурханы шашин Торгоны замын дагуу Зүүн Туркистанд (өнөө цагийн БНХАУ-ын Шинжааны нутаг) МЭӨ I зуунаас МЭ XIV зуун хүртэл дэлгэрч, одоо хэр нь тус дүүргийн хойд нутгийн Халимаг Монголчуудын дунд дэлгэрсэн хэвээр байна.

Бурханы шашин МЭ III - XIV зууны хоооронд Төв Азийн хэд хэдэн Түрэг ард түмний дунд дэлгэрч байсан ба Сибирийн Тувачууд Бурханы шашныг XVIII зуунаас эхлэн өнөөг хүртэл даган шүтсээр байна.

Эзэн тэнгэрт итгэдэг болон эзэн тэнгэрийн үзэлгүй шашнуудын дагагчиддаа ёс зүй нь нийтийн сайн сайхан болон байгаль хамгаалалд нийтийн хариуцлага хүлээх суурь болохыг уриалж буй арга хэмжээний талаарх товч илтгэл.

Далай лам нэг шашныг түүний тодорхой тооны гишүүдийн үйлдлээр муу хэмээн дүгнэх нь буруу хэмээн үздэг бөгөөд энэ нь Ислам, Еврей, Христ, Хиндү болон Бурханы шашны хувьд ч адил юм.

Хүмүүс исламын шашны жахадын болон христийн шашны загалмайтны аян дайны талаарх ойлголттой байдаг боловч тэд ихэвчлэн Бурханы шашинд тийм зүйл байдаг гэж үздэггүй. Хэрэв Бурханы шашны бүтээлүүдийг, тэр дундаа "Цагийн хүрдэний тарни"-ийн бүтээлийг авч үзэх юм бол тэнд гадаад...

1959 оноос өмнө Төвөдийн төв нутгаар амьдарч байсан мусульманчууд нь төвөд хэлээр ярьдаг, ихэнх төвөд ёс заншлыг дагадаг мусульман худалдаачдын үр удам байсан. Одоо хэр нь Энэтхэгт суурьшин буй дүрвэгсдийн дунд ислам болон Бурханы шашинтай төвөд хүмүүс харилцан хүндэтгэлтэй,...

БНХАУ-ын голлох хоёр исламын шашинтай ард түмэн нь Уйгар болон Хуй нар. Төвөдүүд болон Уйгурууд Хан хятадуудаас илүүтэй Хуй цагаачдыг тэдний соёлын заналхийлэл, шашны суурьтай бус харин эдийн засгийн өрсөлдөөн бүхий дарамт гэж үздэг.

БНХАУ дахь шашны нөхцөл байдал 1994 оноос хойших хоёр жилийн хугацаанд маш ихээр муудсан бөгөөд тэдний дундаас Бурханы шашин хамгийн их бэрхшээлтэй тулгарч байв. Тухайн цаг үед Бурханы шашинтай харьцуулахад Исламын шашинд аюул занал их байгаагүй. Учир нь ард түмэн улсаас...

Нийгэм эрүүл, зөв байх нь өөрийн гишүүн тус бүр эрүүл (зөв, хүчтэй) сэтгэл, ёс суртахууны мэдрэмж төлөвшүүлэхээс шалтгаална. Дэлхийн олон өөр шашнууд өөр өөрийн ёс суртахууны сургаалын дагуу асуудлыг хэрхэн шийдвэрлэдгийг харцгаая.